Viêm niêm mạc miệng là sưng bên trong miệng và cổ họng, có thể dẫn đến các vết loét miệng và đau miệng.
Hãy nói với bác sĩ điều trị của bạn nếu bạn thấy đau hoặc có những thay đổi khác trong miệng khi đang điều trị ung thư. Giảm các tác dụng phụ là một phần quan trọng trong việc chăm sóc và điều trị bệnh ung thư, được gọi là kiểm soát triệu chứng, chăm sóc giảm nhẹ hay chăm sóc xoa dịu.
Những nguyên nhân gây đau miệng
Hiểu được nguyên nhân gây đau miệng có thể giúp bạn và nhóm chăm sóc xử trí tác dụng phụ này. Một vài điều liên quan đến ung thư và điều trị ung thư có thể gây ra đau miệng:
- Hoá trị: Có đến 40% bệnh nhân hóa trị bị đau miệng.
- Xạ trị: ở vùng đầu và cổ
- Ghép tủy/tế bào gốc: Các vết đau miệng là một dấu hiệu có thể thấy của bệnh người nhận chống mảnh ghép, đây là phản ứng phụ của quá trình cấy ghép.
Xử trí các vết đau miệng
Cách tốt nhất để kiểm soát vết đau miệng là ngăn ngừa hoặc điều trị sớm. Dưới đây là một số gợi ý và các lựa chọn để phòng và điều trị vết đau miệng:
- Ngậm các viên đá nhỏ (ice chips) ngay trước và trong mỗi lần hóa trị liệu. Cách này có thể ngăn ngừa viêm niêm mạc miệng do một số loại thuốc hóa trị gây ra.
- Bác sĩ có thể đề nghị các biện pháp giảm đau đặc hiệu nếu bạn bị đau miệng.Có thể có các lựa chọn sau:
- Dung dịch nước súc miệng có chứa lidocaine, đôi khi được gọi là “nước súc miệng thần kỳ”, hoặc hỗn hợp ba thành phần vì thường chứa ba trong số các thành phần sau: thuốc kháng sinh, thuốc kháng histamine/thuốc tê tại chỗ để giảm đau và khó chịu, thuốc kháng nấm, corticosteroid giảm viêm, thuốc kháng axit hỗ trợ.
- Các loại thuốc không cần kê đơn, chẳng hạn như acetaminophen (Tylenol). Tuy nhiên, điều quan trọng là tránh dùng aspirin trong quá trình điều trị ung thư trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
- Thuốc giảm đau theo toa
Trong quá trình điều trị ung thư, bạn cần chăm sóc đặc biệt vùng miệng. Những gợi ý sau có thể giúp ích:
- Khám nha sĩ chuyên về ung thư trước khi bắt đầu xạ trị vùng đầu và cổ. Nha sĩ chuyên về ung thư có kinh nghiệm trong việc kiểm soát sức khoẻ răng miệng cho những bệnh nhân ung thư đầu và cổ.
- Chải răng nhẹ nhàng với kem đánh răng có fluoride vài lần một ngày. Nếu đau miệng nghiêm trọng, hãy dùng một chiếc bàn chải xốp thay vì bàn chải đánh răng thông thường. Bàn chải xốp là một miếng bọt biển có tay cầm.
Hình. Bàn chải xốp có thể được sử dụng nếu vết đau miệng nghiêm trọng.
- Dùng chỉ nha khoa một cách nhẹ nhàng.
- Súc miệng bằng dung dịch nước muối ăn và muối nở (baking soda). Hãy pha với tỉ lệ 1/2 muỗng cà phê muối và 1/2 muỗng cà phê muối nở trong một cốc nước. Tránh các loại nước súc miệng chứa cồn.
- Nên giảm thời gian mang hàm giả. Tránh mang vào buổi tối, và cân nhắc tháo ra giữa các bữa ăn để giảm kích ứng miệng.
- Chọn thức ăn không cần nhai hoặc nhai ít.
- Tránh thức ăn có tính axit, cay, mặn, thô và khô.
Tài liệu tham khảo
- http://www.cancer.net/navigating-cancer-care/side-effects/mouth-sores-or-mucositis
- http://news.cancerconnect.com/ice-chips-prevent-mouth-sores-associated-with-high-dose-chemotherapy/
- http://www.mayoclinic.org/tests-procedures/chemotherapy/expert-answers/magic-mouthwash/faq-20058071