Nội dung chính
Không khó để bắt gặp hình ảnh hút thuốc lá. Ước tính cứ 100 người Việt Nam trưởng thành có tới 24 người hút thuốc lá, và nếu so sánh về giới tính thì cứ mỗi 100 người nam bạn sẽ bắt gặp 47 người hút thuốc lá. Ước tính số người trưởng thành ở Việt Nam hút thuốc lá lên đến hơn 15 triệu người.
Nghiên cứu cho thấy rằng: hút thuốc lá từ tuổi thanh thiếu niên và cứ tiếp tục hút như vậy trong 20 năm, tuổi thọ sẽ giảm đi 20 đến 25 năm. Nếu bạn nghĩ rằng hút thuốc lá chỉ gây ra ung thư phổi hoặc bệnh lý tim mạch thì bạn đã lầm vì thuốc lá có thể gây tác hại toàn thân. Thuốc lá gây tổn thương cơ thể bạn một cách âm thầm. Đến lúc nào đó, bạn sẽ phải nhập viện vì lên cơn khó thở do bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), bạn sẽ dễ bị viêm phổi, suy tim…
Khi bạn bị COPD, bạn sẽ phải dùng thuốc ngừa lên cơn khó thở suốt đời. Bạn dễ bị viêm phổi và rất dễ mắc những vi khuẩn kháng thuốc. Khi đó, chi phí điều trị sẽ rất cao. Ví dụ: nếu bạn bị viêm phổi trên nền COPD, chi phí tiền thuốc có thể lên tới hàng triệu đồng một ngày, và nếu đáp ứng tốt thì bạn cũng phải điều trị ít nhất 10 ngày. Bạn sẽ phải nhập viện nhiều hơn 1 lần mỗi năm để điều trị nếu bạn không dùng thuốc phòng ngừa khó thở thường xuyên. Người thân bạn phải bỏ tiền và thời gian để chăm sóc bạn.
Xem thêm bài viết Tác hại của thuốc lá
Quan trọng là bạn phải điều chỉnh những yếu tố làm bạn hút thuốc lá lại và cũng cố những điều giúp bạn không hút thuốc lá.
Bạn nên ghi lại ngày cai thuốc lá lên lịch để làm mốc thời gian cho tiến trình cai thuốc lá của mình.
Ví dụ: Bạn bè hút thuốc lá tại công sở, công việc căng thẳng… Tốt nhất bạn hãy chọn thời điểm cuối tuần, dịp nghĩ lễ hay chuyến đi chơi với gia đình để lên ngày bỏ thuốc lá.
Bạn nên chuẩn bị tinh thần với các biểu hiện nói trên để có thể dễ chấp nhận. Trong tình huống những triệu chứng trên làm bạn không thể từ bỏ thuốc lá, hãy đến gặp bác sĩ. Có nhiều thuốc hỗ trợ bạn trong việc cai thuốc lá (Bảng 1).
Nhưng bạn nên biết: việc ngưng hút thuốc lá có lợi cho sức khỏe của mình hơn nhiều so với việc tăng vài kilogram. Bạn cũng có thể giảm việc tăng cân bằng cách tăng vận động thể lực nhiều hơn và ăn ít lại.
Xem thêm bài viết Cách đối phó với những triệu chứng khi cai thuốc lá và các tác nhân gây tái nghiện của BS. Trần Ý Thảo
Nhiều người trả lời rằng “đằng nào cũng chết, thôi thì chết sớm hay muộn mà thôi”. Tuy nhiên, bạn không hình dung: việc hút thuốc lá của bạn đã, đang và sẽ làm khổ chính bạn và người thân của bạn. Cai thuốc lá giúp bạn cải thiện sức khỏe dù bạn đang ở lứa tuổi nào, dù bạn đã hút thuốc lá trong bao lâu!
| Bảng 1: Các thuốc cai thuốc lá | ||
| Liệu pháp thay thế nicotine | ||
| Sản phẩm | Liều dùng | Tác dụng phụ/cảnh báo |
| Miếng dán | 7, 14, hoặc 21 mg/giờ. Toa dùng 21mg trong 6 tuần, 14 mg trong 2 tuần, 7 mg trong 2 tuần. | (áp dụng cho tất cả sản phẩm nicotine) Đầu đầu; mất ngủ; ác mộng; buồn nôn; chóng mặt; nhìn mờ. |
| Kẹo cao su, thuốc viên | 2-4mg mỗi 1-8 giờ. Giảm dần liều | |
| Hít | 4mg/ ống; 6-16 mg/ống/ngày | |
| Xịt mũi | 0.5mg/nhát; 1-2 nhát cho mỗi lần xịt mỗi 1h | |
| Liệu pháp không dùng nicotinea | ||
| Bupropion ER (Zyban) | 150mg mỗi ngày trong 3 ngày, sau đó 2 lần/ngày trong 7-12 tuần. Nên thêm 1 tuần trước khi ngưng. | Chóng mặt, đau đầu, mất ngủ, khô miệng, tăng huyết áp, cơn thiếu máu não. Tránh dùng chung với các thuốc ức chế monoamine oxidase. |
| Varenicline (Chantix) | 0.5mg mỗi ngày trong 3 ngày, 0.5mg x2 lần/ngày trong 4 ngày, sau đó 1mg x2 lần/ngày trong 12-24 tuần. Nên thêm 1 tuần trước khi ngưng. | Buồn nôn, ói, đâu đầu, khô miệng, mộng mị. Làm nặng thêm các bệnh lý tâm thần tiềm ẩn. |
| a. Điều trị thường kết hợp. Thuốc tác dụng dài (miếng dán) được dùng để tạo nicotine thay thế làm mức nền, kèm thuốc tác dụng ngắn (hít) để tạo đỉnh tác dụng. | ||
| b. Nếu bệnh nhân hút thuốc ít hơn nửa gói mỗi ngày, khởi đầu với liều 14mg | ||
Trong 10 năm qua, đuối nước là nguyên nhân gây tử vong của hơn 2,5…
Tiền tiểu đường là một tình trạng sức khỏe nghiêm trọng khi lượng đường trong…
Thông tin này dành cho bạn nếu bạn nghi ngờ hoặc đã được chẩn đoán…
Leila kể lại những trải nghiệm của mình với hai lần mang thai đầy thử…
Biên dịch: Tăng Huỳnh Thanh Hà Hiệu đính: BS. Phạm Hồng Vân Giảm đau vùng…