Nội dung chính
Tìm hiểu về các phương pháp điều trị khác nhau mà bác sĩ sử dụng cho nam giới bị ung thư tuyến tiền liệt.
Hình ảnh: Ung thư tuyến tiền liệt (nguồn https://www.cancer.org/cancer/prostate-cancer/if-you-have-prostate-cancer.html)
Chú thích: Bladder: bàng quang, Urethra: niệu đạo, Penis: dương vật, rectum: trực tràng, prostate; tuyến tiền liệt, scrotum: bìu, seminal vesicle: túi tinh, cancerous tumour: ung thư tuyến tiền liệt.
Bài viết này nói về các phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho loại ung thư này. “Điều trị tiêu chuẩn” có nghĩa là phương pháp điều trị tốt nhất để điều trị bệnh lý này. Khi đưa ra quyết định điều trị, bệnh nhân được khuyến khích xem xét các thử nghiệm lâm sàng như một lựa chọn điều trị. Thử nghiệm lâm sàng là một nghiên cứu thử nghiệm với một cách thức tiếp cận mới trong điều trị. Các bác sĩ muốn biết liệu phương pháp điều trị mới có an toàn, hiệu quả hay tốt hơn điều trị tiêu chuẩn hay không. Thử nghiệm lâm sàng có thể thử nghiệm về một loại thuốc mới, một sự kết hợp mới của phương pháp điều trị tiêu chuẩn, hoặc liều thuốc mới so với liều tiêu chuẩn hoặc những phương pháp điều trị khác. Bác sĩ có thể giúp bạn đưa ra lời khuyên cho tất cả các lựa chọn điều trị.
Trong nhóm chăm sóc ung thư, các bác sĩ nội khoa ung thư, bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ xạ trị ung thư thường làm việc cùng nhau để đưa một kế hoạch điều trị tổng thể cho bệnh nhân. Đây được gọi là nhóm đa chuyên khoa. Nhóm chăm sóc ung thư còn bao gồm nhiều chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác, như chăm sóc giảm nhẹ, phụ tá bác sĩ, điều dưỡng, điều dưỡng ung bướu, nhân viên xã hội, dược sĩ, tư vấn viên, chuyên gia dinh dưỡng, vật lý trị liệu và những người khác.
Mô tả các lựa chọn điều trị phổ biến nhất cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt được liệt kê dưới đây. Các lựa chọn điều trị và khuyến cáo phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm phân loại và giai đoạn ung thư, tác dụng phụ có thể của thuốc, và sự chọn lựa của bệnh nhân và tình trạng sức khỏe chung. Kế hoạch chăm sóc bao gồm điều trị các triệu chứng và một phần quan trọng của việc chăm sóc ung thư là tác dụng phụ.
Dành thời gian để tìm hiểu về các lựa chọn điều trị của bạn và đặt những câu hỏi nếu có điều gì đó không rõ. Nói chuyện với bác sĩ của bạn về các mục tiêu của mỗi lần điều trị, khả năng điều trị, những gì bạn mong đợi và các tác dụng phụ liên quan đến đường tiết niệu, ruột, tình dục và tác dụng phụ liên quan nội tiết tố. Bệnh nhân nam cũng nên thảo luận với bác sĩ trong lựa chọn phương pháp điều trị vì có ảnh hưởng đến sự tái phát, sự sống còn, và chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, sự thành công của bất cứ điều trị nào cũng thường phụ thuộc vào khả năng và chuyên môn của bác sĩ nội khoa ung bướu hoặc bác sĩ phẫu thuật, vì vậy việc tìm những bác sĩ có kinh nghiệm trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt là điều quan trọng. Việc ra quyết định chung là khi cả bác sĩ và người bệnh làm việc cùng nhau để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với mục tiêu chăm sóc. Việc ra quyết định chung là đặc biệt quan trọng đối với ung thư tuyến tiền liệt vì có nhiều lựa chọn điều trị.
Vì hầu hết các bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt được tìm thấy trong giai đoạn sớm, bướu phát triển chậm, bạn thường không phải vội vàng đưa ra quyết định điều trị. Trong thời gian này, điều quan trọng là phải nói chuyện với bác sĩ của bạn về những nguy cơ và lợi ích của tất cả các phương pháp điều trị và khi bắt đầu điều trị. Buổi thảo luận này cũng nên giải quyết tình trạng hiện tại của ung thư, chẳng hạn như:
Mặc dù các khuyến cáo điều trị phụ thuộc vào những yếu tố này, nhưng cũng có một số bước chung để điều trị ung thư tuyến tiền liệt trong giai đoạn sớm và tiến triển tại chỗ. Các lựa chọn điều trị ung thư tuyến tiền liệt tiến triển và di căn được mô tả sau trong phần này.
Hình ảnh: Giai đoạn ung thư tuyến tiền liệt (nguồn: https://medicine.utah.edu/radiology/news/2017/02/mri-guided-prostate-biopsy.php)
Chú thích: stage I, II, III, IV : giai đoạn I, II, III, IV, ureter: niệu quản, lympho node: hạch lympho, vas deferens: ống dẫn tinh, bladder: bàng quang, seminal vesicle: túi tinh, prostate gland: tuyến tiền liệt, rectum: trực tràng, urethra: niệu đạo, cancer may spread to other organs: ung thư có thể lan đến các cơ quan khác.
Đối với bệnh nhân có điểm Gleason cao, ung thư có thể phát triển nhanh hơn, do đó cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt căn và liệu pháp xạ trị thường sẽ thích hợp. Bác sĩ sẽ xem xét tuổi bệnh nhân và tình trạng sức khỏe chung trước khi đề xuất một lựa chọn điều trị nào.
ASCO, Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ, Hiệp hội Xạ trị ung thư Hoa Kỳ, và Hội Ung thư Tiết niệu khuyến cáo rằng những bệnh nhân có nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm không có nguy cơ cao xâm lấn sang các vùng khác của cơ thể sẽ được điều trị cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt căn hoặc xạ trị với liệu pháp triệt androgen (androgen-deprivation therapy-ADT) như là lựa chọn điều trị tiêu chuẩn.
ADT được cho trong 24 tháng được chấp nhận rộng rãi là lượng thời gian cần thiết nhất để kiểm soát bệnh, nhưng 18 tháng cũng có thể đủ. Xạ bổ trợ hoặc tăng cường là điều trị được đưa ra ngay sau khi cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt căn. Nó là một tiêu chuẩn điều trị cho TLT mở rộng (pT3a hoặc pT3b, xem “Các giai đoạn và phân độ”), bất kể điểm số Gleason và tình trạng diện cắt phẫu thuật (dương hay âm tính). Diện cắt phẫu thuật dương tính có nghĩa là các tế bào ung thư đã được tìm thấy ở rìa của mô được lấy ra trong quá trình phẫu thuật bao xung quanh tuyến tiền liệt. Diện cắt phẫu thuật dương tính là không cần thiết có nghĩa là ung thư đã bị cắt bỏ trong khi phẫu thuật. Tầm quan trọng của phát hiện này cần phải được thảo luận với bác sĩ. Vai trò của liệu pháp xạ trị bổ trợ cho bệnh nhân bị ung thư vi thể trong các hạch bạch huyết của họ vẫn đang được nghiên cứu.
Đối với những bệnh nhân lớn tuổi, những người không mong muốn sẽ sống trong một khoảng thời gian dài và ung thư của họ không gây ra triệu chứng nào, hoặc đối với những người có bệnh khác, bệnh nghiêm trọng hơn, theo dõi thận trọng có thể được xem xét.
Nếu ung thư tuyến tiền liệt đang ở giai đoạn đầu, đang tiến triển chậm, và điều trị ung thư sẽ gây ra nhiều vấn đề hơn bản thân bệnh, bác sĩ có thể đề nghị theo dõi tích cực
Những phương pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, nhiều bệnh ung thư tuyến tiền liệt phát triển chậm và không có triệu chứng gì. Vì lý do này, nhiều bệnh nhân có thể xem xét trì hoãn điều trị ung thư hơn là bắt đầu điều trị ngay lập tức. Điều này được gọi là theo dõi tích cực. Trong quá trình theo dõi tích cực, ung thư được theo dõi chặt chẽ với các dấu hiệu cho thấy nó đang xấu đi. Nếu ung thư được tìm thấy là xấu đi, điều trị sẽ bắt đầu.
Hoạt động theo dõi thường được ưu tiên cho những nam giới bị ung thư tuyến tiền liệt có nguy cơ thấp có thể được điều trị bằng phẫu thuật hoặc xạ trị nếu nó có dấu hiệu trở nên tệ hơn. ASCO xác nhận các khuyến nghị từ Chăm sóc ung thư Ontario liên quan đến theo dõi tích cực, cho hầu hết bệnh nhân có điểm Gleason 6 hoặc thấp hơn, với ung thư không lan ra ngoài tuyến tiền liệt. Đôi khi, theo dõi tích cực có thể là lựa chọn cho nam giới có số điểm Gleason là 7. Ở một số nước, người ta đang sử dụng xét nghiệm gene để giúp xác định liệu theo dõi tích cực có phải là lựa chọn tốt nhất cho bệnh nhân hay không.
ASCO khuyến cáo lịch kiểm tra sau đây để theo dõi tích cực:
o Xét nghiệm PSA mỗi 3 đến 6 tháng
o DRE (thăm khám trực tràng) ít nhất một lần mỗi năm
o Sinh thiết tuyến tiền liệt trong vòng 6 đến 12 tháng, sau đó sinh thiết ít nhất 2 đến 5 năm một lần
Một bệnh nhân nên được điều trị nếu kết quả của các xét nghiệm được thực hiện trong quá trình theo dõi tích cực cho thấy dấu hiệu của xâm lấn nhiều, tiến triển, gây đau, hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu.
Các bác sĩ phải thận trọng trong việc đánh giá căn bệnh này. Nói cách khác, các bác sĩ phải thu thập càng nhiều thông tin càng tốt về các bệnh khác của bệnh nhân và tuổi thọ để xác định liệu việc giám sát chủ động hoặc chờ đợi thận trọng có phù hợp với từng bệnh nhân hay không. Ngoài ra, nhiều bác sĩ đề nghị sinh thiết lặp lại ngay sau khi chẩn đoán để xác nhận rằng ung thư đang ở giai đoạn sớm và phát triển chậm trước khi xem xét theo dõi tích cực. Thông tin mới luôn sẵn sàng và bệnh nhân thảo luận những vấn đề này với bác sĩ của họ để đưa ra quyết định tốt nhất về điều trị.
Các phương pháp điều trị tại chỗ loại bỏ ung thư từ một khu vực cụ thể và giới hạn của cơ thể. Các phương pháp điều trị như vậy bao gồm phẫu thuật và xạ trị. Đối với nam giới được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm, phương pháp điều trị tại vùng có thể loại bỏ hoàn toàn ung thư. Nếu ung thư đã lan ra ngoài tuyến tiền liệt, thì phương pháp điều trị toàn thân nên được lựa chọn (xem “Điều trị toàn thân” bên dưới) để tiêu diệt các tế bào ung thư nằm ở các bộ phận khác của cơ thể.
Phẫu thuật liên quan đến việc loại bỏ tuyến tiền liệt và mô lành xung quanh tuyến. Bác sĩ phẫu thuật ung thư là một bác sĩ chuyên điều trị ung thư bằng phẫu thuật. Đối với ung thư tuyến tiền liệt, một chuyên gia tiết niệu hoặc chuyên gia ung thư tiết niệu là bác sĩ chuyên khoa ung thư liên quan đến việc điều trị. Các loại phẫu thuật phụ thuộc vào giai đoạn của bệnh, sức khỏe tổng trạng của bệnh nhân, và các yếu tố khác.
Các lựa chọn phẫu thuật bao gồm:
Trước khi phẫu thuật, hãy nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn về các tác dụng phụ có thể xảy ra từ phẫu thuật cụ thể mà bạn sẽ có. Thông thường, những bệnh nhân trẻ hơn hoặc khỏe mạnh hơn có thể hưởng lợi nhiều hơn từ phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt. Bệnh nhân trẻ tuổi cũng ít có khả năng phát triển rối loạn chức năng cương dương vĩnh viễn và tiểu không tự chủ sau khi cắt bỏ tuyến tiền liệt hơn so với bệnh nhân lớn tuổi.
Xạ trị là việc sử dụng các tia xạ năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư. Một bác sĩ xạ trị để điều trị ung thư được gọi là bác sĩ xạ trị ung bướu. Phác đồ điều trị xạ trị, hoặc lịch trình, thường bao gồm một số lượng điều trị cụ thể được đưa ra trong một khoảng thời gian nhất định.
Các loại xạ trị được sử dụng để điều trị ung thư tuyến tiền liệt bao gồm:
Một phương pháp của xạ trị ngoài được sử dụng để điều trị ung thư tuyến tiền liệt được gọi là liệu pháp xạ trị được phân đoạn thấp. Đây là khi một người nhận được một liều hàng ngày cao hơn trong một thời gian ngắn hơn thay vì liều thấp hơn trong một thời gian dài hơn.
Theo khuyến cáo của ASCO, Hiệp hội xạ trị ung thư Hoa Kỳ và Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ, liệu pháp xạ trị có thể là một lựa chọn cho những người sau đây bị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn đầu không lan sang các bộ phận khác của cơ thể:
Những người dùng liệu pháp xạ trị phân đoạn thấp có thể có nguy cơ cao hơn một chút về một số tác dụng phụ ngắn hạn sau khi điều trị so với những người nhận xạ trị ngoài bình thường. Điều này có thể bao gồm các tác dụng phụ đường tiêu hóa. Dựa trên nghiên cứu hiện tại, những người nhận được liệu pháp xạ trị ngoài phân đoạn thấp không có nguy cơ cao về các tác dụng phụ trong thời gian dài. Về nhóm chăm sóc sức khỏe nếu bạn có thắc mắc về nguy cơ tác dụng phụ của bạn.
Tìm hiểu thêm về các khuyến nghị này cho liệu pháp xạ trị phân đoạn thấp cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt trên một trang web ASCO khác.
Xạ trị trong có thể được sử dụng với các phương pháp điều trị khác, chẳng hạn như xạ trị chùm tia ngoài và / hoặc ADT. ASCO khuyến cáo các lựa chọn xạ trị trong trong những trường hợp sau đây:
Xạ trị có thể gây ra tác dụng phụ trong quá trình điều trị, bao gồm tiểu gấp/ tăng tần suất đi tiểu; vấn đề với chức năng tình dục; các vấn đề với chức năng đường ruột, bao gồm tiêu chảy, khó chịu hoặc chảy máu trực tràng; và mệt mỏi. Hầu hết các tác dụng phụ này thường biến mất sau khi điều trị.
Để giúp tiếp tục chức năng tình dục bình thường, nam giới có thể nhận thuốc, cấy ghép dương vật hoặc tiêm. Trong khi không phổ biến, một số tác dụng phụ của xạ trị có thể không xuất hiện cho đến nhiều năm sau khi điều trị
Liệu pháp tiêu điểm là phương pháp điều trị ít xâm lấn phá hủy các khối u tuyến tiền liệt nhỏ mà không điều trị những phần còn lại của tuyến. Các phương pháp điều trị này sử dụng nhiệt, lạnh và các phương pháp khác để điều trị ung thư tuyến tiền liệt có nguy cơ thấp hoặc trung bình. Các phương pháp này đang được nghiên cứu và hầu hết đã không được lựa chọn như là phương pháp điều trị tiêu chuẩn. Liệu pháp tiêu điểm thường được thực hiện như một phần của các thử nghiệm lâm sàng.
Áp nhiệt lạnh, còn được gọi là cryotherapy hoặc cryoablation, là một loại trị liệu tiêu điểm. Đó là sự đóng băng của các tế bào ung thư với một đầu dò kim loại được đưa vào qua một vết rạch nhỏ ở khu vực giữa trực tràng và bìu. Nó không phải là một liệu pháp tiêu chuẩn điều trị cho bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt mới được chẩn đoán. Áp lạnh chưa được so sánh với phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt căn hoặc xạ trị, vì vậy các bác sĩ không biết nó có phải là một lựa chọn điều trị tương đương. Tác dụng của nó đối với chức năng tiết niệu và tình dục cũng không được biết rõ.
Siêu âm tập trung cường độ cao (HIFU) là một loại trị liệu tiêu điểm dựa trên nhiệt. Trong quá trình điều trị HIFU, một đầu dò siêu âm được đưa vào trực tràng và sau đó sóng âm được hướng vào khối ung thư tuyến tiền liệt. Phương pháp điều trị này được thiết kế để tiêu diệt các tế bào ung thư trong khi hạn chế thiệt hại cho phần còn lại của tuyến tiền liệt. FDA đã phê chuẩn HIFU để điều trị mô tuyến tiền liệt vào năm 2015. HIFU có thể là một lựa chọn đầy hứa hẹn đối với một số bệnh nhân, nhưng chỉ định cho phương pháp điều trị này vẫn chưa được biết. Tương tự, HIFU chỉ nên được thực hiện bởi một chuyên gia có chuyên môn sâu rộng. Bạn sẽ cần phải thảo luận cẩn thận với bác sĩ nếu muốn sử dụng HIFU.
Các bác sĩ sử dụng các phương pháp điều trị như ADT, hóa trị và các tác nhân mới để tiếp cận các tế bào ung thư trên khắp cơ thể. Điều này được gọi là điều trị toàn thân.
Bởi vì sự phát triển ung thư tuyến tiền liệt được thúc đẩy bởi kích thích tố sinh dục nam được gọi là androgen, làm giảm mức độ của các kích thích tố này có thể giúp làm chậm sự phát triển của ung thư. Androgen phổ biến nhất là testosterone. Mức testosterone trong cơ thể có thể được hạ xuống bằng cách phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn, hoặc bằng cách dùng thuốc làm bất hoạt chức năng tinh hoàn. Phương pháp ADT nào được sử dụng thì ít quan trọng hơn mục tiêu chính là làm giảm mức testosterone.
ADT được sử dụng để điều trị ung thư tuyến tiền liệt trong các tình huống khác nhau, bao gồm ung thư tuyến tiền liệt, ung thư tuyến tiền liệt tái phát, và ung thư tuyến tiền liệt di căn. Một số tình huống trong đó ADT có thể được sử dụng bao gồm:
Các chất chủ vận LHRH được tiêm hoặc đặt dạng cấy ghép dưới da. Tùy thuộc vào loại thuốc được sử dụng, chúng có thể được cung cấp mỗi tháng một lần hoặc mỗi năm một lần. Khi các chất chủ vận LHRH được đưa vào lần đầu tiên, nồng độ testosterone tăng nhanh trước khi giảm xuống mức rất thấp. Hiệu ứng này được gọi là “bùng phát”. Bùng phát xảy ra vì tinh hoàn tạm thời giải phóng thêm testosterone để đáp ứng với cách thức các chất chủ vận LHRH hoạt động trong cơ thể. Sự bùng phát này có thể làm tăng hoạt động của các tế bào ung thư tuyến tiền liệt và gây ra các triệu chứng và tác dụng phụ, chẳng hạn như đau xương ở nam giới bị ung thư di căn đến xương.
Cách tiếp cận này có lợi nhất cho bệnh nhân không có bằng chứng di căn. ADT không liên tục đã không được chứng minh là có hiệu quả hoặc tốt hơn ADT suốt đời ở nam giới có di căn.
ADT sẽ gây ra các tác dụng phụ thường biến mất sau khi hoàn thành điều trị, ngoại trừ ở nam giới đã cắt bỏ tinh hoàn. Tác dụng phụ chung của ADT bao gồm:
Mặc dù nồng độ testosterone có thể hồi phục sau khi ngừng ADT, một số nam giới đã bị cắt testosterone bằng thuốc với các thuốc chủ vận LHRH trong nhiều năm có thể tiếp tục có tác dụng của nội tiết tố, ngay cả khi họ không còn dùng các thuốc này nữa.
Một tác dụng phụ nghiêm trọng khác của ADT là nguy cơ phát triển hội chứng chuyển hóa. Hội chứng chuyển hóa bao gồm béo phì, tăng nồng độ cholesterol trong máu và huyết áp cao làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và tiểu đường. Hiện tại, không chắc chắn mức độ thường xuyên xảy ra hoặc chính xác tại sao điều này xảy ra, nhưng rõ ràng là những bệnh nhân được phẫu thuật hoặc điều trị bằng ADT có nguy cơ phát triển hội chứng chuyển hóa. Nguy cơ này tăng lên ngay cả khi việc cắt testosterone bằng thuốc là tạm thời. Tìm hiểu thêm về các triệu chứng thiếu hụt hormone và cách điều trị chúng.
Những rủi ro và lợi ích của việc cắt testosteron nên được thảo luận cẩn thận với bác sĩ của bạn. Đối với nam giới bị ung thư tuyến tiền liệt di căn, đặc biệt là nếu nó là tiến triển và gây ra các triệu chứng, hầu hết các bác sĩ tin rằng lợi ích của cắt testosteron lớn hơn nhiều so với nguy cơ tác dụng phụ. Điều trị tích cực các tác dụng phụ là rất quan trọng đối với bệnh nhân đang điều trị ADT.
Chúng bao gồm tập thể dục thường xuyên, bỏ thuốc lá, ăn uống cân bằng, đảm bảo có đủ vitamin D và canxi, theo dõi tiến triển và phòng ngừa tim mạch.
Hóa trị là việc sử dụng các loại thuốc để tiêu diệt các tế bào ung thư, thường là kết thúc khả năng phát triển và phân chia của chúng. Hóa trị thường được đưa ra bởi một bác sĩ chuyên khoa ung bướu.
Hóa trị toàn thân đưa vào máu để tiếp cận các tế bào ung thư khắp cơ thể. Hóa trị cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt được truyền qua tĩnh mạch (IV). Nó có thể giúp bệnh nhân bị ung thư tuyến tiền liệt hoặc ung thư tuyến tiền liệt kháng thuốc. Một liệu trình hóa trị thường bao gồm một số chu kỳ được đưa ra trong một khoảng thời gian nhất định.
Có một số loại thuốc tiêu chuẩn được sử dụng cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Nói chung, hóa trị liệu chuẩn bắt đầu với docetaxel (Docefrez, Taxotere) kết hợp với một steroid gọi là prednisone (nhiều tên thương hiệu).
FDA cũng đã phê chuẩn một loại thuốc khác, cabazitaxel (Jevtana), dựa trên nghiên cứu cho thấy nó cải thiện sự sống còn khi so sánh với mitoxantrone cho bệnh nhân có bệnh tiến triển sau khi dùng docetaxel. Trong các thử nghiệm lâm sàng, cabazitaxel được so sánh với docetaxel ở những bệnh nhân chưa nhận hóa trị. Ở những bệnh nhân này, điều trị bằng cabazitaxel không tốt hơn so với điều trị bằng docetaxel chuẩn. Một nghiên cứu khác so sánh liều chuẩn với liều thấp hơn của cabazitaxel ở những bệnh nhân có khối u phát triển sau khi điều trị bằng docetaxel. Ngoài ít tác dụng phụ hơn, nghiên cứu này cũng phát hiện ra rằng liều thấp hơn cũng giúp bệnh nhân sống lâu hơn.
Nghiên cứu gần đây cho thấy rằng việc thêm hóa trị sau khi hoàn thành 2 năm ADT cho nam giới bị ung thư tuyến tiền liệt có nguy cơ cao đang điều trị tia xạ cuối là một cách tiếp cận hiệu quả để giảm tái phát và cải thiện sự sống còn. Mặc dù những kết quả này rất tốt, tuy nhiên cần nhiều nghiên cứu sâu hơn để xem liệu điều trị này có giúp những người bị ung thư tuyến tiền liệt hay không.
Nói chung, các tác dụng phụ của hóa trị phụ thuộc vào từng cá nhân, loại hóa trị liệu nhận được, liều dùng và thời gian điều trị, nhưng chúng có thể đều bao gồm mệt mỏi, lở loét trong miệng và cổ họng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn, táo bón, rối loạn máu, tác dụng hệ thần kinh, thay đổi tư duy và trí nhớ, các vấn đề về sinh sản, mất cảm giác ngon miệng, đau và rụng tóc. Các tác dụng phụ của hóa trị liệu thường biến mất sau khi trị liệu xong. Tuy nhiên, một số tác dụng phụ có thể tiếp tục, quay lại hoặc phát triển sau đó. Hãy hỏi bác sĩ về những tác dụng phụ nào bạn có thể gặp phải, dựa trên kế hoạch điều trị của bạn. Nhóm chăm sóc sức khỏe sẽ giúp bạn để quản lý hoặc ngăn ngừa nhiều tác dụng phụ này.
Tìm hiểu thêm về các điều cơ bản của hóa trị và chuẩn bị điều trị. Các loại thuốc được sử dụng để điều trị ung thư đã được đánh giá. Nói chuyện với bác sĩ của bạn thường là cách tốt nhất để tìm hiểu về các loại thuốc được quy định cho bạn, mục đích điều trị, và tác dụng phụ tiềm năng của họ hoặc tương tác với thuốc khác. Tìm hiểu thêm về chỉ định cách sử dụng cơ sở dữ liệu thuốc có thể tìm kiếm.
Nếu ung thư lan sang một phần khác trong cơ thể từ nơi nó bắt đầu, các bác sĩ gọi đó là ung thư di căn. Ung thư tuyến tiền liệt có nguy cơ cao hoặc tại vùng có khả năng di căn cao hơn. Nếu ung thư tuyến tiền liệt có nguy cơ cao bị di căn hoặc đã di căn, bạn nên trao đổi với các bác sĩ có kinh nghiệm trong việc điều trị ung thư tuyến tiền liệt. Các bác sĩ có thể có những ý kiến khác nhau về kế hoạch điều trị tiêu chuẩn tốt nhất cho bạn. Ngoài ra, các thử nghiệm lâm sàng có thể là một lựa chọn. Tìm hiểu thêm về lựa chọn thứ thứ hai trước khi bắt đầu điều trị, để bạn cảm thấy thoải mái với kế hoạch điều trị đã chọn của mình.
Đối với hầu hết bệnh nhân, chẩn đoán ung thư di căn rất căng thẳng và đôi khi rất khó để chịu đựng. Bệnh nhân và gia đình của họ được động viên để nói về cách họ đang cảm thấy với các bác sĩ, y tá, nhân viên xã hội, hoặc các thành viên khác của nhóm chăm sóc sức khỏe. Nó cũng có thể hữu ích để nói chuyện với các bệnh nhân khác, bao gồm thông qua một nhóm hỗ trợ.
Không có cách chữa ung thư tuyến tiền liệt di căn, nhưng nó thường có thể điều trị được trong một thời gian. Nhiều bệnh nhân sống lâu hơn ung thư tuyến tiền liệt, ngay cả khi bệnh đã tiến triển. Thông thường, ung thư tuyến tiền liệt phát triển chậm, và hiện nay có những lựa chọn điều trị hiệu quả giúp kéo dài thời gian sống. Giống như sống với một bệnh lý mãn tính như bệnh tim mạch hoặc tiểu đường, đòi hỏi phải điều trị liên tục để giảm thiểu các triệu chứng và duy trì hạnh phúc.
Các nhà nghiên cứu đang sử dụng các phương pháp khác để hiểu rõ hơn ung thư tuyến tiền liệt di căn và xác định các phương pháp điều trị mới. Ví dụ, đề án ung thư tuyến tiền liệt di căn cho phép những người bị ung thư tuyến tiền liệt di căn tự ghi danh. Xin lưu ý rằng liên kết ở trên sẽ đưa bạn đến một trang web độc lập khác.
Nhiều bệnh nhân điều trị bằng phẫu thuật hoặc xạ trị đã được chữa khỏi. Tuy nhiên, một số sẽ phát triển tái phát sinh hóa (BCR). Các dấu hiệu chính của BCR là tăng nồng độ PSA và không có di căn trong quá trình cắt lớp vi tính. Đây là lý do tại sao BCR cũng được gọi là “hội chứng PSA tăng lên.” Định nghĩa chính xác của BCR phụ thuộc vào điều trị ban đầu mà bệnh nhân đã nhận được.
Đối với nam giới được cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt căn, BCR được định nghĩa là mức PSA tăng lên đạt giá trị 0,2 ng/ mL hoặc cao hơn.
Xạ trị có thể là một lựa chọn điều trị cho một số bệnh nhân có BCR sau phẫu thuật; Một số yếu tố được xem xét khi quyết định ai có thể được điều trị bằng liệu pháp xạ trị bổ trợ, bao gồm cả thang điểm Gleason, giai đoạn bệnh lý, mất bao lâu để BCR xảy ra, giá trị PSA sau phẫu thuật và thay đổi PSA theo thời gian, còn được gọi là “thời gian tăng gấp đôi PSA.” Những bệnh nhân được điều trị bằng xạ trị để điều trị BCR cũng nên được điều trị toàn thân. Hiện tại có 2 lựa chọn:
Đối với nam giới được điều trị bằng xạ trị là phương pháp điều trị cuối cùng chính cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt, BCR được định nghĩa là mức testosterone bình thường (đối với nam giới được nhận ADT) và giá trị PSA hơn 2,0 ng/ mL cộng với giá trị PSA thấp nhất đạt được sau khi điều trị với xạ trị (điều này được gọi là “PSA đáy”). Điều trị BCR sau khi xạ trị là khó khăn hơn. Các lựa chọn điều trị cho những người này có thể bao gồm phẫu thuật, được gọi là “phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt căn”, hoặc phẫu thuật áp nhiệt lạnh, (xem “Điều trị tiêu điểm” ở trên). Bệnh nhân được khuyến khích thảo luận về các lựa chọn điều trị với nhóm chăm sóc sức khỏe của họ.
BCR được coi là ung thư tiến triển, vì vậy việc điều trị bằng ADT có thể được khuyến cáo, đặc biệt nếu các phương pháp điều trị tại chỗ khác không phải là lựa chọn. ADT vẫn là chiến lược điều trị quan trọng nhất cho nam giới bị ung thư tuyến tiền liệt tiến triển. Đối với nam giới có BCR, vẫn không có khuyến nghị chính xác về loại ADT nào cần sử dụng, thời điểm bắt đầu sử dụng, và thời gian sử dụng nó.
Ung thư tuyến tiền liệt đã lan đến các bộ phận khác của cơ thể và vẫn đáp ứng với ADT được gọi là ung thư tuyến tiền liệt nhạy cảm với nội tiết tố di căn. ASCO khuyến cáo rằng những bệnh nhân bị loại ung thư này xem xét việc sử dụng ADT cộng với 1 trong 2 lựa chọn sau đây. Lựa chọn tốt nhất cho mỗi bệnh nhân phụ thuộc vào sức khỏe của anh ta và mức độ ung thư. Điều quan trọng là bệnh nhân phải nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe của họ về những rủi ro và lợi ích của các lựa chọn điều trị này.
Abiraterone acetate có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, chẳng hạn như huyết áp cao, nồng độ kali trong máu thấp, mệt mỏi và giữ nước. Các tác dụng phụ khác có thể bao gồm yếu, sưng khớp hoặc đau, sưng ở chân hoặc bàn chân, nóng bừng, tiêu chảy, nôn mửa, khó thở và thiếu máu.
Ngoài các lựa chọn điều trị trên, việc điều trị để làm giảm các triệu chứng và tác dụng phụ của bệnh nhân vẫn là một phần quan trọng trong kế hoạch điều trị tổng thể.
Đọc thêm các khuyến nghị của ASCO về điều trị ung thư tuyến tiền liệt nhạy cảm với nội tiết tố di căn, được tìm thấy trên trang web của ASCO.
Ung thư tuyến tiền liệt vẫn tiến tiến mặc cho mức testosterone thấp (dưới 50 ng / mL) được gọi là “kháng cắt tinh hoàn.” Ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn được định nghĩa bởi mức PSA tăng và / hoặc các triệu chứng xấu đi và / hoặc ung thư đang phát triển được xác định trên hình chụp CT. Nếu ung thư không lan sang các bộ phận khác của cơ thể, nó được gọi là “ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn không di căn.”
ASCO khuyến cáo rằng những bệnh nhân phát triển ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn nên tiếp tục điều trị làm giảm mức độ testosterone. Điều này có thể bao gồm một điều trị vĩnh viễn, chẳng hạn như phẫu thuật để loại bỏ tinh hoàn (gọi là cắt bỏ tinh hoàn), hoặc nó có thể bao gồm tiếp tục điều trị bằng các loại thuốc làm giảm mức độ hormone.
Apalutamide (Erleada) là một loại thuốc kháng androgen được gọi là kháng androgen không steroid (NSAA). Nó được FDA chấp thuận để điều trị ung thư tuyến tiền liệt không di căn. Trong nghiên cứu SPARTAN, apalutamide ngăn ngừa di căn trong thời gian trung bình trên 2 năm.
Trong nghiên cứu PROSPER, enzalutamide (Xtandi) đã được dùng cho những bệnh nhân bị ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn không di căn, giúp trì hoãn di căn trung bình khoảng 36 tháng so với gần 15 tháng ở nhóm bệnh nhân dùng ADT một mình. FDA đã phê chuẩn enzalutamide để điều trị ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn không di căn vào tháng 7 năm 2018.
ADT có thể là lựa chọn thứ hai cho những người chưa hóa trị và có nguy cơ cao bị ung thư tuyến tiền liệt di căn. Nó không được khuyến cáo cho những bệnh nhân không có hóa trị và có nguy cơ thấp phát triển bệnh di căn. Hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn về mức độ rủi ro cá nhân của mình.
Xét nghiệm PSA và / hoặc xét nghiệm hình ảnh có thể được thực hiện định kỳ để kiểm tra xem ung thư đang xấu đi hay không. Đối với nam giới có nguy cơ di căn thấp, ASCO khuyến cáo xét nghiệm PSA mỗi 4-6 tháng. Đối với nam giới có nguy cơ di căn cao, ASCO khuyến cáo xét nghiệm PSA 3 tháng một lần. Xét nghiệm hình ảnh, như xạ hình xương, chụp CT, hoặc MRI, có thể được thực hiện nếu một bệnh nhân có triệu chứng hoặc dấu hiệu cho thấy ung thư đang xấu đi.
Nếu ung thư vẫn tiến triển mặc cho nồng độ testosterone ở mức thấp (dưới 50 ng / mL) VÀ đã lan sang các phần khác của cơ thể, nó được gọi là “ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn di căn.” Đối với nam giới bị ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn di căn, ASCO khuyến cáo xét nghiệm PSA 3 tháng một lần. Xét nghiệm hình ảnh cũng có thể được kết hợp.
Ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn di căn có thể khó điều trị. ASCO khuyến cáo rằng nên tiếp tục điều trị làm giảm nồng độ androgen.
Các lựa chọn điều trị ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn di căn được liệt kê dưới đây. Điều trị trong một thử nghiệm lâm sàng cũng có thể là một lựa chọn.
Abiraterone acetate có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, chẳng hạn như huyết áp cao, nồng độ kali trong máu thấp và giữ nước. Các tác dụng phụ thường gặp khác bao gồm yếu, sưng khớp hoặc đau, sưng ở chân hoặc bàn chân, nóng bừng, tiêu chảy, nôn mửa, khó thở và thiếu máu.
Enzalutamide có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, chẳng hạn như nhức đầu, lú lẫn, mất thị lực và co giật. Tác dụng phụ thường gặp khác bao gồm suy nhược, đau lưng, chán ăn, táo bón, đau khớp, tiêu chảy, nóng ran, nhiễm trùng đường hô hấp trên, sưng, giảm cân, cao huyết áp, chóng mặt và chóng mặt.
Các loại liệu pháp miễn dịch khác nhau có thể gây ra các phản ứng phụ khác nhau. Hãy nói chuyện với bác sĩ về các tác dụng phụ. Bạn cũng nên tìm hiểu thêm về các điều cơ bản của liệu pháp miễn dịch.
Một số người không nên theo điều trị này, đặc biệt là những người cần điều trị nhanh các triệu chứng và khi bệnh đã lan đến gan và / hoặc phổi. Hãy thảo luận với bác sĩ của bạn xem thuốc này có thích hợp với bạn không.
Ung thư và điều trị của nó thường gây ra tác dụng phụ. Ngoài các phương pháp điều trị nhằm làm chậm, ngừng hoặc loại bỏ ung thư, một phần quan trọng trong chăm sóc ung thư là làm giảm các triệu chứng và tác dụng phụ. Cách tiếp cận này được gọi là chăm sóc giảm nhẹ hoặc hỗ trợ, và nó bao gồm hỗ trợ bệnh nhân với các nhu cầu thể chất, tình cảm và xã hội.
Chăm sóc giảm nhẹ hoặc hỗ trợ là bất kỳ biện pháp điều trị nào tập trung vào việc giảm các triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống, và hỗ trợ bệnh nhân và gia đình của họ. Bất kỳ người nào, bất kể tuổi tác, phân loại hay giai đoạn ung thư, có thể được chăm sóc giảm nhẹ. Chăm sóc giảm nhẹ được bắt đầu càng sớm càng tốt cùng với quá trình điều trị ung thư để giảm bớt tác dụng phụ. Trong thực tế, bệnh nhân nhận được cả hai cùng một lúc thường có triệu chứng ít nghiêm trọng hơn, chất lượng cuộc sống tốt hơn, và báo cáo về sự hài lòng hơn với điều trị.
Phương pháp điều trị giảm nhẹ rất khác nhau và thường bao gồm thuốc, thay đổi dinh dưỡng, kỹ thuật thư giãn, hỗ trợ cảm xúc và các liệu pháp khác. Bạn cũng có thể nhận được phương pháp điều trị chăm sóc giảm nhẹ tương tự như những phương tiện để loại bỏ ung thư, chẳng hạn như hóa trị, phẫu thuật hoặc xạ trị. Nói chuyện với bác sĩ của bạn về các mục tiêu của từng điều trị trong kế hoạch điều trị của bạn.
Trong ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn di căn, thuốc thay đổi xương đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ các sự kiện liên quan đến xương. Các sự kiện liên quan đến xương là những biến chứng do ung thư tuyến tiền liệt xâm lấn đến xương, chẳng hạn như gãy xương và nén tủy sống. Bệnh nhân cũng được điều trị bằng phẫu thuật chỉnh hình và liệu pháp xạ trị giảm đau để kiểm soát cơn đau.
Các loại thuốc thay đổi mật độ xương không được chứng minh là có tác dụng điều trị ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn di căn.
Một tình trạng có thể liên quan đến các loại thuốc thay đổi mật độ xương là chứng hoại tử xương hàm. Đó là một tình trạng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng. Các triệu chứng của hoại tử xương hàm bao gồm đau, sưng và nhiễm trùng hàm; răng lỏng lẻo; và bộc lộ xương. Điều quan trọng là tất cả các thủ thuật nha khoa phải được hoàn thành trước khi bắt đầu các loại thuốc này. Bệnh nhân dùng những loại thuốc này cần phải khám răng, và nếu cần làm thủ thuật nha khoa, bệnh nhân nên hội ý với bác sĩ về việc ngừng điều trị cho đến khi hoàn thành thủ thuật.
Như đã đề cập ở trên và trong đối phó với điều trị, chăm sóc giảm nhẹ là rất quan trọng để giúp giảm các triệu chứng và tác dụng phụ. Điều này bao gồm những người bị ung thư tuyến tiền liệt di căn. Các lựa chọn chăm sóc giảm nhẹ bao gồm:
Trước khi bắt đầu điều trị, hãy trao đổi với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn, bao gồm nha sĩ, về các tác dụng phụ có thể có của kế hoạch điều trị cụ thể và các lựa chọn chăm sóc giảm nhẹ. Trong và sau khi điều trị, hãy chắc chắn thông báo cho bác sĩ của bạn hoặc một thành viên nhóm chăm sóc sức khỏe khác nếu bạn đang gặp vấn đề để có thể giải quyết nhanh nhất có thể. Tìm hiểu thêm về chăm sóc giảm nhẹ
Thuyên giảm là khi ung thư không thể được phát hiện trong cơ thể và không có triệu chứng. Điều này cũng có thể được gọi là “không có bằng chứng về bệnh tật” hoặc NED.
Thuyên giảm có thể là tạm thời hoặc vĩnh viễn. Sự không chắc chắn này khiến nhiều người lo lắng rằng ung thư sẽ trở lại. Mặc dù có phương pháp điều trị để giúp ngăn ngừa tái phát, chẳng hạn như ADT và xạ trị, được mô tả ở trên, điều quan trọng là phải nói chuyện với bác sĩ của bạn về khả năng ung thư trở lại. Có những công cụ mà bác sĩ của bạn có thể sử dụng, được gọi là nomograms, để ước tính nguy cơ tái phát của một người. Hiểu được nguy cơ tái phát của bạn và các lựa chọn điều trị có thể giúp bạn cảm thấy sẵn sàng hơn nếu ung thư trở lại. Tìm hiểu thêm về đối phó với nỗi sợ tái phát.
Nói chung, sau phẫu thuật hoặc xạ trị, mức PSA trong máu thường giảm. Nếu mức PSA bắt đầu tăng trở lại, nó có thể là dấu hiệu cho thấy ung thư đã trở lại. Nếu ung thư trở lại sau khi điều trị ban đầu, nó được gọi là ung thư tái phát.
Khi điều này xảy ra, một chu kỳ kiểm tra mới sẽ bắt đầu lại để tìm hiểu càng nhiều càng tốt về sự tái phát, bao gồm cả nơi tái phát. Ung thư có thể trở lại tuyến tiền liệt (gọi là tái phát tại chỗ), trong các mô hoặc hạch bạch huyết gần tuyến tiền liệt (tái phát tại vùng), hoặc ở một phần khác của cơ thể, chẳng hạn như xương, phổi hoặc gan hoặc tái phát di căn. Đôi khi bác sĩ không thể tìm thấy một khối u mặc dù mức PSA đã tăng lên. Điều này được gọi là tái phát PSA sinh hóa.
Sau khi thử nghiệm này được thực hiện, bạn và bác sĩ của bạn sẽ nói về các lựa chọn điều trị của bạn. Việc lựa chọn kế hoạch điều trị dựa trên loại tái phát và các điều trị bạn đã nhận và có thể bao gồm các phương pháp điều trị được mô tả ở trên, chẳng hạn như xạ trị, cắt bỏ tuyến tiền liệt cho nam giới đầu tiên được điều trị bằng xạ trị hoặc ADT. Bác sĩ có thể đề nghị các thử nghiệm lâm sàng đang nghiên cứu những cách mới để điều trị loại ung thư tái phát này.
Cho dù bạn chọn chương trình điều trị nào, chăm sóc giảm nhẹ sẽ rất quan trọng để giảm các triệu chứng và tác dụng phụ. Chăm sóc giảm nhẹ thường bao gồm thuốc giảm đau, xạ trị ngoài, xạ trị bằng radium-223, strontium, hoặc samarium, hoặc các phương pháp điều trị khác để giảm đau xương.
Những người mắc bệnh ung thư tái phát thường có những cảm xúc như hoài nghi hoặc sợ hãi. Bệnh nhân được khuyến khích nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe của họ về những cảm xúc này và hỏi về các dịch vụ hỗ trợ để giúp họ đối phó. Tìm hiểu thêm về đối phó với tái phát ung thư.
Bệnh ung thư không phải bao giờ cũng chữa lành. Nếu không thể được chữa khỏi hoặc kiểm soát, bệnh ung thư sẽ tiến triển thành giai đoạn cuối.
Chẩn đoán này rất căng thẳng, và đối với nhiều người, ung thư tiến triển có thể khó thảo luận. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải có các cuộc trò chuyện cởi mở và trung thực với bác sĩ và nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn để thể hiện cảm xúc, sở thích và mối quan tâm của bạn. Đội ngũ chăm sóc sức khỏe sẵn sàng giúp đỡ, và nhiều thành viên trong nhóm có kỹ năng, kinh nghiệm và kiến thức đặc biệt để hỗ trợ bệnh nhân và gia đình của họ. Việc giúp bệnh nhân có sự thoải mái về mặt thể chất và không bị đau là vô cùng quan trọng.
Bệnh nhân bị ung thư tiến triển và dự kiến sống dưới 6 tháng có thể cân nhắc một loại chăm sóc giảm nhẹ được gọi là chăm sóc cận tử. Chăm sóc cận tử được thiết kế để cung cấp chất lượng cuộc sống tốt nhất có thể cho giai đoạn cuối đời. Bệnh nhân và gia đình được khuyến khích nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe về các lựa chọn, bao gồm chăm sóc tại nhà, tại một trung tâm chăm sóc sức khỏe đặc biệt hoặc các địa điểm khác. Chăm sóc điều dưỡng và trang thiết bị đặc biệt, bao gồm giường bệnh, có thể giúp bệnh nhân ở nhà thoải mái tới giây phút cuối cùng. Hãy tìm hiểu thêm về kế hoạch chăm sóc ung thư tiến triển.
Sau cái chết của một người thân yêu, nhiều người cần sự hỗ trợ để giúp họ đối phó với sự mất mát. Hãy tìm hiểu thêm về đau buồn và mất mát.
Trong 10 năm qua, đuối nước là nguyên nhân gây tử vong của hơn 2,5…
Tiền tiểu đường là một tình trạng sức khỏe nghiêm trọng khi lượng đường trong…
Thông tin này dành cho bạn nếu bạn nghi ngờ hoặc đã được chẩn đoán…
Leila kể lại những trải nghiệm của mình với hai lần mang thai đầy thử…
Biên dịch: Tăng Huỳnh Thanh Hà Hiệu đính: BS. Phạm Hồng Vân Giảm đau vùng…