Bài viết thứ 12 trong 49 bài thuộc chủ đề Khóa học an toàn Vắc xin

Biên dịch: Lê Văn Bạn

Hiệu đính: Nguyễn Khởi Quân, TS. BS. Nguyễn Hữu Châu Đức

Thử nghiệm lâm sàng và đánh giá tính an toàn của vắc xin

Vắc xin, giống như những dược phẩm khác, phải trải qua quá trình thử nghiệm và kiểm duyệt rộng rãi về tính an toàn, tính sinh miễn dịch, tính hiệu quả trong phòng thí nghiệm, trên động vật, và các thử nghiệm lâm sàng qua 3 pha trên người trước khi cấp phép.

Bước kiểm tra các tác dụng phụ là một bước an toàn chủ yếu của các thử nghiệm lâm sàng trước khi quyết định cấp phép.

Ở bảng phía dưới bạn có thể thấy các bước khác nhau của thử nghiệm lâm sàng và các đánh giá bổ sung mà một vắc xin phải trải quả trước khi được đưa ra thị trường.

Nhìn vào cỡ mẫu thay đổi của các pha thử nghiệm lâm sàng và so sánh chúng với phân loại về tần suất của các tác dụng phụ hay gặp và hiếm gặp ở trang Các tác dụng phụ: tần suất và mức độ của module này. Lưu ý ngay cả các thử nghiệm ở pha III thường không được thiết kế để phát hiện các biểu hiện hiếm gặp hoặc các biểu hiện với khởi phát muộn hoặc mơ hồ. Các nghiên cứu lớn, với nguy cơ và chi phí cao để làm chậm tính hiệu lực của vắc xin, là cần thiết để phát hiện các biểu hiện rất hiếm gặp có thể là kết quả của tiêm chủng.

Bảng 1: Thử nghiệm lâm sàng và đánh giá tính an toàn của vắc xin

Hoạt động Cỡ mẫu

(ước lượng)

Sự phát hiện các tác dụng phụ

Thường gặp Hiếm gặp
Pha I Thử nghiệm tính an toàn và tính tạo miễn dịch của 1 vắc xin, đối tượng là những người có nguy cơ thấp (thường là người lớn khỏe mạnh) để xác định khả năng dung nạp 10-100 +/-
Pha II Kiểm tra tính an toàn, các tác dụng phụ tiềm ẩn, đáp ứng miễn dịch, và xác định lịch trình và liều tối ưu. 100-1000 +
Pha III Chú tâm vào hiểu quả lâm sàng trong việc phòng ngừa bệnh và cung cấp thêm thông tin về tính an toàn từ các quần thể không đồng nhất hơn và thời gian quan sát lâu hơn. 1000-10000 +
Sự đệ trình Quá trình xin cấp phép vắc xin được đệ trình lên các cơ quan quản lý để được chấp thuận đưa ra thị trường.
Ra thị trường Cung cấp vắc xin sẵn có để bắt đầu sử dụng.

Hình 1: Chu kỳ để nghiên cứu và phát triển một vắc xin mới

Những điểm chính

Các nghiên cứu trước khi được cấp phép thường có tỷ lệ các phản ứng thường gặp và cấp tính không mong muốn với tần suất lớn hơn 1:10 000 lượt tiêm, phụ thuộc vào tổng cỡ mẫu của nghiên cứu.

Tuy nhiên, độ nhạy của việc phát hiện các tác dụng phụ hiếm gặp hoặc các trường hợp khởi phát chậm là thấp trong những thử nghiệm lâm sàng này.

Do đó, việc giám sát liên tục sau khi cấp phép về tính an toàn vắc xin là cần thiết để nhận biết và đánh giá các tác dụng phụ.

Tài liệu tham khảo

https://vaccine-safety-training.org/pre-licensure-vaccine-safety.html

Lê Văn Bạn và Trần Vinh Quang và BS. Nguyễn Thị Thảo và BS. Nguyễn Khởi Quân và TS.BS. Nguyễn Hữu Châu Đức

  • Lê Văn Bạn
  • You learn nothing from life if you think you are right all the time.
  • Nơi học tập: Trường Đai học Y Dược Huế
  • Ngành: Y Đa Khoa
  • Quá trình đào tạo: 
    • Bác sĩ đa khoa tại Trường Đại học Y Dược Huế (2015 - 2021)

Chia sẻ
Đăng bởi
Lê Văn Bạn và Trần Vinh Quang và BS. Nguyễn Thị Thảo và BS. Nguyễn Khởi Quân và TS.BS. Nguyễn Hữu Châu Đức

Những bài viết gần đây

[TPHCM] LỚP TẬP HUẤN SƠ CẤP CỨU CHO NẠN NHÂN TAI NẠN ĐUỐI NƯỚC

Trong 10 năm qua, đuối nước là nguyên nhân gây tử vong của hơn 2,5…

Cách đây 2 năm

Dấu hiệu nhận biết bệnh tiền tiểu đường (tiền đái tháo đường)

Tiền tiểu đường là một tình trạng sức khỏe nghiêm trọng khi lượng đường trong…

Cách đây 3 năm

Khi bạn bị vỡ ối non

Thông tin này dành cho bạn nếu bạn nghi ngờ hoặc đã được chẩn đoán…

Cách đây 3 năm

Đối phó với sinh non và trầm cảm sau sinh

Leila kể lại những trải nghiệm của mình với hai lần mang thai đầy thử…

Cách đây 3 năm

Thuốc giảm đau khi chuyển dạ và sinh nở

Biên dịch: Tăng Huỳnh Thanh Hà Hiệu đính: BS. Phạm Hồng Vân Giảm đau vùng…

Cách đây 3 năm

Ngừa thai

Trong thập kỳ vừa qua, vẫn có 57% học sinh lớp 12 có quan hệ…

Cách đây 3 năm