Vaccine chống virus papilloma ở người (HPV)

Virus papilloma ở người (HPV) là gì?

Virus papilloma ở người (HPV) là một loại virus có thể được truyền từ người này sang người khác qua tiếp xúc da với da. Hơn 100 loài HPV đã được tìm thấy trong đó khoảng 30 loài gây nhiễm trùng sinh dục ở cả nam và nữ.

Hình minh họa: HPV (Virus papilloma)

HPV lây lan như thế nào?

HPV chủ yếu lây lan qua quan hệ tình dục đường âm đạo, hậu môn hay miệng chứ không phải chỉ khi quan hệ tình dục mới bị nhiễm HPV. Thông thường HPV lây lan qua tiếp xúc da với da, đường lây lan phổ biến nhất là quan hệ tình dục với người bị nhiễm, dù là nam hay nữ.

HPV có thể gây ra những bệnh gì?

Có khoảng 12 loại HPV gây ra mụn cóc sinh dục trong đó chủ yếu là loại 6 và 11. Mụn cóc sinh dục có thể xuất hiện ở bên ngoài hoặc bên trong âm đạo hoặc dương vật và có thể lan ra vùng da gần đó. Ngoài ra chúng cũng có thể phát triển xung quanh hậu môn, trên âm hộ, hoặc trên cổ tử cung. Có thể điều trị mụn cóc sinh dục bằng thuốc bôi tại chỗ hoặc phẫu thuật cắt bỏ tùy thuộc vào vị trí của chúng.

Có khoảng 15 loại (type) HPV có thể gây nên ung thư cổ tử cung cũng như ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn, dương vật, vùng đầu và vùng cổ. Trong đó, hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung là do HPV 16 và HPV 18.

HPV gây ung thư cổ tử cung như thế nào?

Cổ tử cung được bao phủ bởi một lớp mô mỏng tạo thành từ các tế bào. Nếu một trong những loại HPV gây ung thư xuất hiện, nó có thể xâm nhập vào các tế bào, làm cho tế bào trở nên bất thường hoặc bị hư hỏng và bắt đầu phát triển khác thường. Thường thì vài năm sau đó bệnh ung thư cổ tử cung mới phát triển. Sàng lọc ung thư cổ tử cung có thể giúp phát hiện sớm các dấu hiệu thay đổi bất thường của cổ tử cung và cho phép điều trị sớm để không trở thành ung thư.

Hiện nay có những loại vaccine HPV nào?

Có hai loại vaccine hiện đang được dùng để phòng chống một số loại HPV:

• Loại vaccine phòng chống HPV loại 6, loại 11 (gây ra hầu hết các trường hợp mụn cóc sinh dục), HPV loại 16 và loại 18 (gây ra hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung)
• Loại vaccine phòng chống HPV loại 16 và loại 18.

Vaccine có hiệu quả trong việc ngăn ngừa nhiễm HPV như thế nào?

Vaccine chủng ngừa cả bốn loại 6,11,16,18 hiệu quả gần như là 100% trong việc ngăn ngừa các tổn thương tiền ung thư cổ tử cung và mụn cóc sinh dục gây ra bởi bốn loại đó. Vaccine chủng ngừa hai loại 16, 18 cũng hiệu quả gần như 100% trong việc ngăn ngừa tiền ung thư cổ tử cung gây ra bởi hai loại đó.

Các loại vaccine có hiệu quả nhất khi chúng được sử dụng trước khi người phụ nữ quan hệ tình dục và tiếp xúc với HPV. Nếu một phụ nữ đã bị nhiễm một loại HPV, vaccine sẽ không bảo vệ chống lại bệnh gây ra bởi loại HPV đó tuy nhiên vẫn có thể bảo vệ chống lại các loại HPV khác.

Đối tượng nào nên chủng ngừa HPV?

Cả hai loại vaccine trên được khuyến cáo cho trẻ em gái và phụ nữ tuổi từ 9 đến 26, được chia ra ba liều trong thời gian 6 tháng. Các loại vaccine không nên dùng cho phụ nữ mang thai nhưng vẫn có thể dùng cho phụ nữ cho con bú.

Nếu đã tiêm vaccine, tôi có cần thường xuyên thực hiện sàng lọc ung thư cổ tử cung nữa không?

Vaccine không phòng chống tất cả các loại HPV và không hoàn toàn bảo vệ chống lại ung thư cổ tử cung hoặc mụn cóc sinh dục. Vì vậy theo khuyến cáo của các chuyên gia về sức khỏe, phụ nữ đã tiêm phòng vẫn nên thực hiện định kỳ sàng lọc ung thư cổ tử cung.

Vaccine có thể gây ra những tác dụng phụ nào?

Tác dụng phụ thường gặp nhất của vaccine chủng ngừa HPV là đau nhức ở cánh tay tại chỗ tiêm. Ở một số ít trường hợp còn gặp đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, chóng mặt, ngất xỉu, hoặc đau ở cánh tay. Những triệu chứng này thường nhẹ và tự biến mất nhanh chóng.

Xem thêm

• Ung thư cổ tử cung
• Tầm soát ung thư cổ tử cung
• Nhiễm trùng virus Papilloma (HPV) ở người

Chú giải

Tế bào: Đơn vị nhỏ nhất của cấu trúc cơ thể, tham gia hình thành tất cả các bộ phận của cơ thể.

Cổ tử cung: Phần mở của tử cung ở phía trên của âm đạo.

Giao hợp: Hành động khi dương vật của nam giới được đưa vào âm đạo của phụ nữ (còn được gọi là “quan hệ tình dục” hay “làm tình”).

Âm hộ: vùng bên ngoài bộ phận sinh dục nữ.

Tài liệu tham khảo

http://www.acog.org/~/media/For%20Patients/faq167.ashx