HRT và những phương pháp thay thế

Biên dịch: Phạm Trang Hạnh Dung

Hiệu đính: ThS.BS. Thiều Đình Hoàng

Thông tin cho phụ nữ và người thân về liệu pháp thay thế hormone (HRT, hormone replacement therapy) và các phương án khác trong điều trị triệu chứng mãn kinh.

HRT là gì?

Liệu pháp hormone thay thế, hay HRT (Hormone Replacement Therapy), được sử dụng rộng rãi trong điều trị các triệu chứng mãn kinh.

Đến thời kỳ mãn kinh, buồng trứng sản xuất ngày càng ít hormone estrogen – một loại hormone có vai trò kiểm soát chu kỳ sinh sản nữ và nhiều chức năng khác, bao gồm mật độ xương, nhiệt độ da và độ ẩm âm đạo. Giảm estrogen gây ra hầu hết các triệu chứng ở thời kỳ mãn kinh, bao gồm:

• Bốc hỏa
• Đổ mồ hôi đêm
• Khô âm đạo
• Mất hay giảm nhu cầu tình dục
• Tiểu không tự chủ khi gắng sức (són tiểu khi ho hoặc hắt hơi)
• Giảm mật độ xương (có thể dẫn đến bệnh loãng xương và gãy xương)

Mục đích của HRT, đúng như tên gọi của nó, là thay thế hoặc ‘bổ sung’ cho nguồn estrogen tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, estrogen cũng gây tăng sinh niêm mạc tử cung, do đó bạn cũng sẽ cần dùng chung thêm progestogen – một loại hormone khác có tác dụng bảo vệ niêm mạc tử cung.

Nếu đã cắt bỏ tử cung, bạn có thể được chỉ định dùng HRT chỉ chứa estrogen. Tuy nhiên, tùy lý do cắt bỏ tử cung và loại phẫu thuật đã thực hiện, bạn vẫn có thể sẽ được khuyên sử dụng HRT kết hợp estrogen và progestogen.

Bạn có thể tham khảo thêm về nhiều phương án điều trị khác cho các triệu chứng mãn kinh, ví dụ như thay đổi thói quen sinh hoạt, các phương pháp điều trị cần/không cần chỉ định, trên trang thông tin cho bệnh nhân Điều trị các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh (RCOG.ORG.UK).

Tìm hiểu thêm về HRT

Những link sau cung cấp thông tin và các khuyến khích về HRT:

• HRT – tổng quan (NHS)
  Tổng quan về HRT: phân loại, lợi ích và rủi ro
• HRT – hướng dẫn lâm sàng (NICE)
  Phác đồ quốc gia Vương quốc Anh về thời kỳ mãn kinh, có bao gồm thông tin về HRT
• Phiếu thông tin về HRT (Women’s Health Concern)
  Tổng quan chung về HRT
• Lợi ích và rủi ro của HRT (Women’s Health Concern)
  Về độ an toàn và phù hợp của HRT

Tại sao tôi nên chọn phương án khác HRT?

Một số người không lựa chọn HRT, một số khác lại không thể sử dụng, khi đó, bạn có thể sử dụng những phương pháp khác vì những lý do sau:

• Bạn muốn một liệu pháp có hiệu quả đặc biệt lên một triệu chứng cụ thể
• Bạn quá lo lắng về độ an toàn và các rủi ro của HRT
• Bạn thích dùng những biện pháp khác để xoa dịu triệu chứng mãn kinh

Có những phương pháp nào khác HRT?

• Thảo dược – phương pháp dùng thực vật hoặc chất chiết xuất từ thực vật để xoa dịu các triệu chứng, ví dụ: tinh dầu hoa anh thảo, cây Ban Âu.
• Y học thay thế – một loạt các liệu pháp được sử dụng thay cho tây y như bấm huyệt, châm cứu, vi lượng đồng căn.
• Liệu pháp bổ sung – các biện pháp can thiệp thường được dùng chung với tây y, ví dụ: liệu pháp mùi hương kết hợp HRT.
• Các loại thuốc không phải hormone – điều trị theo chỉ định của bác sĩ, chẳng hạn thuốc chống trầm cảm.

Tìm hiểu thêm về các phương án thay thế HRT

Những link sau cung cấp thông tin về các phương án thay thế HRT:

• Điều trị các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh (RCOG)
  Tổng quan về các lựa chọn cho điều trị triệu chứng mãn kinh
• Liệu pháp bổ sung/thay thế cho phụ nữ mãn kinh (Women’s Health Concern)
  Tổng quan về các liệu pháp thay thế hoặc bổ sung cho HRT

Lựa chọn phương án điều trị

Có nhiều lựa chọn điều trị cho bạn. Khả năng cao là bạn sẽ có nhiều băn khoăn và muốn thảo luận về các lựa chọn mình có với gia đình và bạn bè. Trước hết, hãy cố gắng tự trả lời cho ba câu hỏi chính sau:

• Tôi có những lựa chọn nào?
• Với tôi, mỗi lựa chọn có những ưu điểm và nhược điểm nào?
• Tôi có thể tìm đến những hỗ trợ nào trong việc ra quyết định?

Để biết thêm thông tin về cách phối hợp với chuyên gia chăm sóc sức khỏe để đưa ra quyết định phù hợp với bạn (Bạn có thể truy cập trang web NHS England)

Tài liệu tham khảo

https://www.rcog.org.uk/for-the-public/menopause-and-later-life/hrt-and-alternatives/