Viêm họng

Tổng quan

Nhiễm virus hoặc vi khuẩn là nguyên nhân chính của viêm họng và có thể gây khó khăn khi nói và thở. Dị ứng và viêm xoang cũng có thể làm viêm họng. Nếu bạn bị viêm họng kéo dài hơn 5 đến 7 ngày, bạn nên đến gặp bác sĩ. Khi bị viêm họng, bạn nên uống nhiều nước, súc họng bằng nước muối ấm, hoặc dùng thuốc giảm đau có thể giúp giảm đau. Bác sĩ có thể kê cho bạn toa thuốc có thuốc kháng sinh, nếu cần thiết.

Nguyên nhân và triệu chứng của viêm họng là gì?

Nguyên nhân chủ yếu: Nhiễm trùng do sự lây nhiễm virus hoặc vi khuẩn

Virus

Viêm do virus bao gồm bệnh: cúm, cảm lạnh, sởi, thủy đậu, ho gà, và bạch hầu. Có một nhiễm trùng do 1 loại virus (nhiễm trùng bạch cầu đơn nhân) cần vài tuần để điều trị khỏi. Loại virus này cư trú trong hệ thống bạch huyết, có thể gây sự quá phát amidan với những mảng màu trắng trên bề mặt của chúng. Các triệu chứng khác bao gồm sưng hạch ở cổ, nách, bẹn; sốt, ớn lạnh và đau đầu. Nếu bạn đang bị nhiễm trùng bạch cầu đơn nhân, có thể bạn sẽ bị đau họng nặng có thể kéo dài 1-4 tuần và đôi khi gây khó thở nghiêm trọng. Nhiễm trùng bạch cầu đơn nhân có thể làm bạn mệt mỏi nặng nề kéo dài 6 tuần hoặc nhiều hơn và có thể ảnh hưởng đến gan dẫn đến vàng da niêm mạc mắt.

Vi khuẩn

Viêm họng do nhiễm một chủng liên cầu khuẩn. Sự nhiễm trùng này cũng có thể làm hỏng van tim (sốt thấp khớp) và thận (viêm thận). Gây ra bệnh sốt tinh hồng nhiệt, viêm amidan, viêm phổi, viêm xoang và viêm tai. Các triệu chứng của viêm họng thường bao gồm: sốt (hơn 101 ° F # 38.5 độ c), những mảng trắng xuất tiết ở họng, và sưng các hạch/tuyến bạch huyết ở cổ. Trẻ em có thể bị đau đầu và đau bụng.

Xem thêm bài viêm họng liên cầu

Viêm amidan là nhiễm trùng khối mô bạch huyết xuất hiện ở mỗi bên thành sau họng .

Nhiễm trùng ở mũi và xoang cũng có thể gây ra viêm họng. Bởi vì chất nhầy từ mũi chảy xuống cổ họng và đem theo sự nhiễm trùng.

Một nhiễm trùng họng nguy hiểm nhất là viêm nắp thanh thiệt; gây nhiễm trùng một phần của thanh quản tạo ra sưng, làm bít tắc đường thở. Viêm nắp thanh quản là một tình trạng cấp cứu đòi hỏi chăm sóc y tế kịp thời. Nghĩ đến viêm nắp thanh thiệt khi nuốt đau kèm chảy nước miếng nhiều, khi nói có cảm giác bóp nghẹt và thở khó. Viêm nắp thanh thiệt có thể không quan sát thấy khi chỉ nhìn vào miệng. Xét nghiệm liên cầu khuẩn có thể bỏ sót đến bệnh lý này.

Các nguyên nhân khác

• Dị ứng với phấn hoa và nấm mốc lông chó mèo,  bụi nhà là nguyên nhân phổ biến của bệnh viêm họng.
• Sự kích thích bởi nhiệt khô, nghẹt mũi mạn tính, chất gây ô nhiễm và hóa chất, và nói quá mức, cũng có thể kích thích cổ họng của bạn
• Trào ngược acid dạ dày lên thành sau họng, có thể làm bạn thức dậy với một cơn đau họng.
• Khối u trong cổ họng, lưỡi, và thanh quản, có thể gây ra đau họng đau lan tỏa vào tai và/hoặc khó nuốt. Triệu chứng quan trọng khác có thể bao gồm khàn giọng, hơi thở ồn ào, một khối u ở cổ, giảm cân không giải thích được, và/hoặc khạc ra nước bọt đờm có lẫn máu.
• Nhiễm HIV đôi khi có thể gây ra viêm họng mãn tính. Không phải HIV gây viêm họng, viêm họng có thể là nhiễm trùng thứ phát cực kỳ nghiêm trọng trên bệnh nhân HIV.

Khi nào bạn nên đi khám bác sĩ?

Bất cứ khi nào viêm họng nặng, kéo dài lâu hơn thời gian thông thường 5 đến 7 ngày của bệnh cảm lạnh hoặc cúm, và không liên quan đến dị ứng hay sự kích ứng mà bạn có thể tránh được. Các dấu hiệu và triệu chứng sau đây sẽ cảnh báo bạn nên đi khám bệnh:

• Đau họng nghiêm trọng và kéo dài.
• Khó thở.
• Khó nuốt.
• Khó khăn mở miệng.
• Đau khớp.
• Đau tai.
• Phát ban.
• Sốt trên 38.5 độ c.
• Máu trong nước bọt hoặc đờm.
• Đau họng tái phát thường xuyên.
• Khối sưng ở cổ.
• Khàn tiếng kéo dài hơn hai tuần.

Bác sĩ sẽ kiểm tra vấn đề viêm họng của bạn như thế nào?

Để đánh giá tình trạng viêm họng do liên cầu khuẩn, bác sĩ có thể phết họng cấy vi khuẩn, sử dụng một công cụ để lấy một mẫu tế bào bị nhiễm vi khuẩn. Bởi vì việc cấy vi khuẩn có thể sẽ không phát hiện nhiễm khuẩn khác. Khi nó là âm tính bác sĩ sẽ căn cứ vào đó đưa ra phương thức điều trị dựa trên độ nặng của triệu chứng và kết quả thăm khám họng.

Phương pháp điều trị là gì?

Viêm họng do cảm lạnh hoặc cúm có thể thấy thoải mái hơn khi làm theo những phương pháp sau:

• Tăng lượng nước uống.
• Trà ấm với mật ong là một phương pháp hữu hiệu.
• Sử dụng một máy tạo hơi nước hoặc máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ của bạn.
• Súc miệng bằng nước muối ấm vài lần mỗi ngày: ¼ muỗng cà phê với ½ chén nước
• Sử dụng thuốc giảm đau như Acetaminophen (Paracetamol,  Panadol) hoặc Ibuprofen.

Hình minh họa: Trà ấm và mật ong

Nếu bạn nhiễm vi khuẩn bác sĩ sẽ kê toa thuốc kháng sinh để giảm bớt các triệu chứng của bạn. Kháng sinh là những thuốc có tác dụng diệt hoặc làm giảm vi khuẩn. Penicillin hoặc Erythromycin (kháng sinh được biết nhiều nhất) được kê toa khi bác sĩ nghi ngờ liên cầu khuẩn hoặc nhiễm khuẩn khác mà đáp ứng với những kháng sinh này. Tuy nhiên, một số nhiễm khuẩn ở họng do vi khuẩn đòi hỏi các kháng sinh khác thay thế.

Kháng sinh không thể chữa khỏi bệnh do nhiễm virus, nhưng virus làm giảm sức đề kháng của bệnh nhân dẫn đến nhiễm khuẩn. Khi bị nhiễm trùng kết hợp như vậy xảy ra, thuốc kháng sinh có thể được khuyến cáo. Khi thuốc kháng sinh được sử dụng, cần được thực hiện đúng như chỉ thị của bác sĩ trong suốt thời gian điều trị (thường là 7-10 ngày). Nếu không nhiễm khuẩn có thể không được loại bỏ hoàn toàn, và có thể trở lại. Một số trẻ bị bệnh nhiễm khuẩn tái phát mặc dù điều trị kháng sinh. Một số trẻ nhiễm trùng do liên cầu tái đi tái lại hay nghiêm trọng có thể phải cắt amidan.

Làm thế nào tôi có thể ngăn ngừa đau họng

• Tránh hút thuốc hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá. Khói thuốc lá, cho dù là chủ động hay thụ động , chứa hàng trăm hóa chất độc hại có thể gây kích ứng niêm mạc họng.

Hình minh họa: Tránh hút thuốc

• Nếu bạn có dị ứng theo mùa hoặc phản ứng dị ứng liên tục với bụi, nấm mốc, hoặc lông vật nuôi, bạn có nhiều khả năng để viêm họng hơn những người không bị dị ứng.
• Tránh tiếp xúc với các chất kích thích hóa học. Những hạt vật chất trong không khí từ việc đốt các nhiên liệu, cũng như hóa chất gia dụng thông thường, có thể gây kích thích cổ họng.
• Nếu bạn viêm xoang mạn tính hoặc thường xuyên bạn có nhiều khả năng bị viêm họng do dịch nhiễm khuẩn từ mũi xoang.
• Nếu bạn sống hoặc làm việc tại các khu gần như một trung tâm chăm sóc trẻ em, lớp học, văn phòng, nhà tù, hoặc căn cứ quân đội, bạn có nguy cơ lớn hơn bởi vì virus và vi khuẩn dễ lây lan trong môi trường đông người .
• Giữ vệ sinh tốt: Không dùng chung khăn ăn, khăn tắm, đồ dùng với người bị bệnh. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc gel khử trùng, từ 10-15 giây.
• Nếu bạn có HIV hoặc bệnh tiểu đường, hoặc đang điều trị Steroid hay hóa trị liệu. Hay bạn đang rất mệt mỏi hoặc hoặc có một chế độ ăn uống kém, cũng sẽ làm giảm khả năng miễn dịch và dễ bị nhiễm trùng hơn.

Tài liệu tham khảo

http://www.entnet.org/content/sore-throats