Ung thư ở trẻ em: Giới thiệu

Ung thư thường ít gặp ở trẻ em. Hầu hết các bệnh ung thư (99%) xảy ra ở người lớn, thường gặp nhất ở người lớn tuổi. Khoảng 1/3 người trưởng thành có thể mắc ung thư và khoảng 1/285 trẻ em có khả năng mắc ung thư trước 20 tuổi.

Nhiều nghiên cứu vẫn đang được thực hiện nhằm tìm phương pháp điều trị mới cho bệnh ung thư ở trẻ em. Tính tới nay những nghiên cứu này đã cải thiện đáng kể tỷ lệ sống sót cho trẻ lên đến hơn 80%.

Ung thư ở trẻ em là gì?

Ung thư ở trẻ em có thể xảy ra ở mọi vị trí trên cơ thể, bao gồm máu, hạch bạch huyết, não và tủy sống (hệ thần kinh trung ương; CNS), thận, các cơ quan và mô khác.

Ung thư bắt đầu khi các tế bào bình thường thay đổi và tăng sinh vượt ngoài tầm kiểm soát. Các tế bào này, ở phần lớn các thể ung thư, sẽ kết hợp tạo thành một khối u, ác tính hoặc lành tính. U ác tính có thể phát triển và di căn sang các bộ phận khác của cơ thể, u lành tính có thể phát triển nhưng không thể di căn xa.

Ở bệnh bạch cầu là một bệnh ung thư máu có nguồn gốc từ tủy xương, những tế bào bất thường này hiếm khi tạo thành một khối u đặc. Thay vào đó, chúng lấn át các tế bào khác trong tủy xương, làm ngăn cản quá trình sản xuất các tế bào dưới đây:

• Hồng cầu: tế bào có chức năng vận chuyển oxy đến các mô trong cơ thể.
• Bạch cầu: tham gia chống nhiễm trùng.
• Tiểu cầu: giúp quá trình đông máu.

Nguyên nhân gây ung thư ở trẻ em thường khó xác định hay vô căn. So với ung thư ở người trưởng thành, ung thư trẻ em có thể diễn tiến rất khác, dù khởi nguồn từ cùng một vị trí trên cơ thể.

Các loại ung thư ở trẻ em

Ung thư ở trẻ em là một thuật ngữ chung được sử dụng để mô tả các thể ung thư và các thể u không phải ung thư ở trẻ em. Ung thư ở trẻ em còn là được gọi là ung thư nhi. Một số bệnh ung thư thường gặp nhất ở trẻ em dưới 15 tuổi ở Hoa Kỳ được liệt kê dưới đây:

• Bệnh bạch cầu (chiếm khoảng 29% ung thư ở trẻ em):
  • Bệnh bạch cầu cấp dòng lympho (ALL)
  • Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML)
• Ung thư não và cột sống (26%), còn được gọi là u hệ thần kinh trung ương (CNS):
  • U thần kinh đệm (Glial tumors)
    • U nguyên bào hình sao/ Astrocytoma
    • U thần kinh đệm ít nhánh/ Oligodendroglioma
    • U màng não thất/ Ependymoma
    • U biểu mô đám rối mạch mạc/ Choroid plexus carcinoma
    • U hình sao ít nhánh/ Oligoastrocytoma
    • U nguyên bào thần kinh đệm/ Glioblastoma
  • U hỗn hợp sợi thần kinh và tế bào đệm
    • U hạch thần kinh đệm/ Ganglioglioma
    • U thần kinh đệm hạch mô sợi ở trẻ em/ Desmoplastic infantile ganglioglioma
    • U sao bào vàng đa hình/ Pleomorphioc xanthoastrocytoma
    • U hạch thần kinh đệm giảm biệt hóa/ Anaplastic ganglioglioma
  • U thần kinh
    • U tế bào hạch/ Gangliocytoma
    • U tế bào thần kinh/ Neurocytoma
  • U bào thai/ Embryonal tumors
    • U nguyên bào tủy/ Medulloblastoma
    • U tế bào biểu mô nội tủy/ Medulloepithelioma
  • Ung thư biểu mô/Ependymoblastoma
    • U quái không điển hình (Atypical Teratoid)/ U hình que điển hình (Rhabdoid tumor)
  • U tuyến tùng/ Pineal tumors
    • U biểu mô tuyến tùng/ Pineocytoma
• U nguyên bào thần kinh (6%) là u ở những tế bào thần kinh chưa trưởng thành. Khối u thường có nguồn gốc từ tuyến thượng thận, một tuyến nội tiết nằm ngay phía trên hai quả thận.
• U Wilms (5%) – ung thư thận
• U lympho không Hodgkin (5%) và U lympho Hodgkin (3%)
• Rhabdomyosarcoma (3%), một bệnh ung thư ở cơ vân, là cơ vận động có ý thức, vận động theo ý muốn của con người. Hiếm hơn có thể gặp sarcom mô mềm.
• U nguyên bào võng mạc (2%)
• Sarcom xương (2%) và Ewing sarcoma (1%)
• U tế bào mầm là một u hiếm gặp, xuất hiện ở tinh hoàn hoặc buồng trứng. Hiếm gặp hơn, u có thể khởi phát ở những nơi khác trong cơ thể, bao gồm cả não.
• U nguyên bào phổi, màng phổi – hiếm gặp.
• U nguyên bào gan và ung thư tế bào gan

Ung thư ở thanh thiếu niên và thanh niên

Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh ung thư trẻ em được chẩn đoán ở trẻ trên 14 tuổi. Ở độ tuổi này, trẻ bắt đầu bước vào tuổi trưởng thành và có những nhu cầu y tế, xã hội và tâm lý khác nhau, và khác với lứa tuổi trẻ em mắc ung thư. Chúng được gọi là nhóm tuổi thanh thiếu niên và thanh niên (AYA).

Trẻ thuộc nhóm tuổi thanh thiếu niên và thanh niên mắc bệnh ung thư thường sẽ được điều trị tại khoa ung thư nhi. Tuy nhiên, các bệnh nhi này tốt nhất nên được điều trị tại nơi mà có cả các bác sĩ chuyên khoa điều trị ung thư người lớn và các bác sĩ chuyên khoa điều trị ung thư trẻ em, để có thể cùng nhau lên kế hoạch điều trị, nhằm đảm bảo cho các bệnh nhi nhận được các phương pháp điều trị liên tục, tân tiến nhất và được chăm sóc bởi đội ngũ bác sĩ đã quen thuộc với mặt bệnh này.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với trẻ độ tuổi thanh thiếu niên mắc các bệnh ung thư như ung thư hạch, bệnh bạch cầu hay bệnh u xương. Nghiên cứu cho thấy, điều trị bởi các chuyên gia quen thuộc với các bệnh này có thể giúp tăng khả năng sống cho bệnh nhi. .

Trong nhóm AYA, cũng có những bệnh nhi mắc các thể ung thư thường gặp ở người trưởng thành, như u hắc tố, ung thư tinh hoàn hoặc ung thư buồng trứng. Những bệnh nhi này có thể được điều trị tương tự như người lớn, nhưng cũng cần được hỗ trợ về các nhu cầu xã hội và tâm lý phù hợp. Tại các trung tâm chăm sóc trẻ em hoặc người lớn, việc hỗ trợ những thông tin phù hợp với lứa tuổi là rất quan trọng đối với trẻ em, thanh thiếu niên và thanh niên. Bạn có thể trao đổi với với đội ngũ chăm sóc sức khỏe của bạn để được tư vấn và hỗ trợ khi cần thiết.

Dưới đây là các loại ung thư phổ biến nhất ở thanh thiếu niên, độ tuổi từ 15 đến 19 ở Hoa Kỳ:

• Ung thư hạch Hodgkin (15%) và Ung thư hạch không Hodgkin (8%)
• U tế bào mầm, bao gồm ung thư tinh hoàn (8%) và ung thư buồng trứng (2%)
• U hệ thần kinh trung ương (CNS) (10%)
• Ung thư tuyến giáp (11%)
• U hắc tố (6%)
• Bạch cầu cấp dòng lympho (ALL) (số 8%)
• U mô mềm ác tính (7%)
• U xương (7%) bao gồm u xương dạng xương và Ewing Sarcoma
• AML (4%)

Những nguồn thông tin khác về ung thư trẻ em

Nếu bạn cần nhiều thông tin hơn giới thiệu về ung thư trẻ em, hãy tham khảo những mục liên quan sau. Các liên kết này sẽ dẫn bạn đến các phần khác trên Cancer.Net và Yhoccongdong.com:

• Các câu trả lời của ASCO: giới thiệu một số thể ung thư ở trẻ em. File có sẵn dưới dạng PDF và có thể in ra.
• Video giáo dục bệnh nhân của Cancer.Net, được trình bày bởi chuyên gia ASCO về ung thư trẻ em, cung cấp thông tin cơ bản và các lĩnh vực nghiên cứu liên quan. Bên cạnh đó, chuỗi video Moving Forward, cộng tác với tổ chức LIVESTRONG, cung cấp quan điểm từ cả bác sĩ và người sống sót, về các chủ đề thường gặp phải của những người trẻ tuổi mắc bệnh ung thư.

Thống kê được điều chỉnh từ ấn phẩm của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, Thông tin và số liệu về ung thư 2018.

Phần tiếp theo là bài viết Thống kê, về số người dưới 20 tuổi được chẩn đoán mắc bệnh ung thư trẻ em và tỷ lệ sống sót. Sử dụng menu để chọn xem phần khác trong bài.

Tài liệu tham khảo

https://www.cancer.net/cancer-types/childhood-cancer/introduction