Tràn dịch màng phổi và tràn dịch màng phổi ác tính

Tràn dịch màng phổi là sự tích tụ dịch bất thường trong khoảng giữa nhu mô phổi và thành ngực. Khoảng không này được gọi là khoang màng phổi. Khoảng một nửa số bệnh nhân ung thư sẽ bị tràn dịch màng phổi.

Tràn dịch màng phổi ác tính là khi tế bào ung thư phát triển trong khoang màng phổi gây tràn dịch màng phổi. Tình trạng này là một dấu hiệu cho thấy ung thư đã lan rộng, hoặc di căn, đến các khu vực khác của cơ thể. Các nguyên nhân thường gặp của tràn dịch màng phổi ác tính là u lymphoma, ung thư vú, phổi và buồng trứng. Mặc dù có thể điều trị được nhưng tràn dịch màng phổi có thể gây nên một tình trạng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng bệnh nhân.

Triệu chứng của tràn dịch màng phổi

Giảm các tác dụng phụ là một phần quan trọng trong chăm sóc và điều trị ung thư. Đây được gọi là điều trị triệu chứng hoặc chăm sóc giảm nhẹ. Bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ về các triệu chứng gặp phải và bất kỳ các thay đổi nào của các triệu chứng đó.

Những người bị tràn dịch màng phổi có thể gặp các triệu chứng sau:

• Khó thở
• Ho khan
• Đau
• Cảm giác nặng ngực hoặc thắt ngực
• Phải nằm đầu cao
• Không thể tập thể dục
• Cảm giác không khỏe nói chung

Chẩn đoán tràn dịch màng phổi

Các xét nghiệm sau đây có thể giúp định vị, chẩn đoán, hoặc lên kế hoạch điều trị tràn dịch màng phổi ác tính:

• Khám sức khoẻ.
• X-quang ngực: giúp khảo sát hình ảnh dịch tích tụ bên trong cơ thể.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT hoặc CAT): tạo ra một hình ảnh 3 chiều bên trong cơ thể bằng máy X-quang.
• Siêu âm: sử dụng sóng âm tạo ra hình ảnh bên trong cơ thể.
• Chọc dịch: sử dụng một cây kim để hút dịch ra khỏi khoang màng phổi để làm xét nghiệm.

Điều trị tràn dịch màng phổi

Tràn dịch màng phổi cần được điều trị tại bệnh viện hoặc tại phòng khám. Phương pháp điều trị phổ biến nhất là làm dẫn lưu dịch màng phổi ác tính. Phương pháp này có thể thực hiện bằng nhiều cách:

• Chọc dịch (xem ở trên).
• Dẫn lưu màng phổi: sử dụng ống dẫn đưa vào trong khoang màng phổi để dẫn lưu dịch ra ngoài và lưu lại trong 24 tiếng. Quá trình này được gọi là dẫn lưu dịch màng phổi. Sau quá trình này có thể sử dụng các chất như talc, để cho cạnh của phổi dính vào thành ngực được gọi là gây dính màng phổi. Điều này làm giảm khả năng dịch tái phát.
• Đặt tạm thời một dẫn lưu vào khoang màng phổi. Bệnh nhân hoặc thành viên gia đình sẽ để ống dẫn lưu với một chai để chứa dịch bên ngoài theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Tạo một đường dẫn lưu dịch đến một nơi khác hoặc giúp hấp thu dịch (ví dụ: dẫn lưu khoang màng phổi ổ bụng).
• Hóa trị để ngăn ngừa tràn dịch tái phát.

Tài liệu tham khảo

1. http://www.cancer.net/navigating-cancer-care/side-effects/fluid-around-lungs-or-malignant-pleural-effusion
2. https://jamanetwork.com/journals/jamaoncology/fullarticle/2250349