Shigella gây bệnh gì ?

Shigella là một nhóm các vi trùng (vi khuẩn) có thể gây ra viêm dạ dày ruột với bệnh lỵ. Viêm dạ dày ruột là một bệnh nhiễm trùng đường ruột. Tiêu chảy là một trong những triệu chứng của viêm dạ dày ruột. Nếu bị tiêu chảy mà phân có chứa máu và chất nhầy, thì được gọi là bệnh lỵ. Nếu ai đó bị nhiễm Shigella, vi khuẩn có thể đi ra ngoài theo phân. Nhiễm Shigella có thể do uống nước có chứa phân bị nhiễm khuẩn, ăn thức ăn được nấu bằng nước nhiễm khuẩn bẩn hoặc khi tiếp xúc với người bị bệnh. Nhiễm trùng có thể xảy ra ở những người từng đi tới các nước có điều kiện vệ sinh kém nhưng cũng có thể bị phát hiện tại Anh. Điều trị bằng thuốc kháng sinh và dịch để ngăn ngừa hoặc điều trị mất dịch trong cơ thể (mất nước).

 

Viêm dạ dày ruột là gì? Lỵ là gì ?

Viêm dạ dày ruột là một bệnh nhiễm trùng đường ruột. Độ xấu (Mức độ nghiêm trọng của nó) có thể từ một rối loạn dạ dày nhẹ trong 1-2 ngày với một số biểu hiện tiêu chảy nhẹ, đến tiêu chảy nặng và bị ốm (nôn) trong vài ngày hoặc lâu hơn. Nhiều vi trùng (virus, vi khuẩn và các vi sinh vật khác) có thể gây ra viêm dạ dày ruột.

Bệnh tiêu chảy được đi nghĩa là đi cầu « phân lỏng hoặc nước (phân) ít nhất 3 lần trong vòng 24 giờ ». Tiêu chảy là một trong những triệu chứng của viêm dạ dày ruột. Nếu tiêu chảy có kèm thêm máu và chấy nhầy, thì được gọi là bệnh lỵ.

Hầu hết các trường hợp viêm dạ dày ruột không dẫn đến tiêu chảy kèm theo máu và do đó không phải là bệnh lỵ. Tuy nhiên, một số vi sinh vật có thể gây ra lỵ. Chúng bao gồm Campylobacter, Entamoeba histolytica , Escherichia coli ( E. coli ), salmonella và shigella.

Xem tờ rơi riêng biệt : gọi là Campylobacter ,  Amoebiasis , E . coli và VTEC O157  và Salmonella  để biết thêm chi tiết. Phần còn lại của tài liệu này chỉ là giới thiệu về bệnh lỵ do nhiễm shigella.

Shigella là gì và bạn nhiễm nó như thế nào?

Shigella là một nhóm các vi trùng (vi khuẩn) có thể gây ra bệnh viêm dạ dày ruột và bệnh lỵ. Viêm dạ dày ruột là một bệnh nhiễm trùng đường ruột. Bệnh lỵ do shigella còn được gọi là lỵ trực trùng. Có 4 nhóm khác nhau của shigella: Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella boydii và Shigella sonnei .

Nếu có ai đó bị nhiễm shigella, vi khuẩn có thể thải ra ngoài theo phân. Nhiễm Shigella có thể do uống nước có chứa phân bị nhiễm khuẩn, ăn thức ăn được nấu bằng nước nhiễm khuẩn bẩn hoặc khi tiếp xúc với người bị bệnh. Bởi vì nhiễm shigella có thể bằng cách uống nước bị nhiễm bẩn hoặc ăn thức ăn nhiễm khuẩn bẩn, shigella có thể là một nguyên nhân gây ngộ độc thức ăn.

Nếu bạn bị nhiễm shigella, bạn cũng có thể lây bệnh cho người tiếp xúc với bạn nếu bạn không thực hiện các biện pháp vệ sinh  nghiêm ngặt để ngăn chăn sự lây lan bệnh cho người khác (xem bên dưới).

Độ phổ biến của shigella và ai nhiễm nó?

Bất cứ ai cũng có thể nhiễm shigella. Tuy nhiên, nhiễm trùng thường gặp ở trẻ nhỏ. Thông thường, những người nhiễm shigella thường đã đi du lịch đến một quốc gia mà điều kiện và vệ sinh kém. Tuy nhiên, nhiễm trùng cũng được phát hiện tại Anh. Shigella sonnei là nhóm phổ biến nhất được tìm thấy ở Anh. Nó có xu hướng gây ra một bệnh nhẹ. Một nhóm người gần đây được tìm thấy là có nguy cơ nhiễm shigella đó là nam giới có quan hệ tình dục đồng giới khi quan hệ qua đường sau (hậu môn).

Những triệu chứng của shigella?

Một số người nhiễm shigella thực sự nhưng không có triệu chứng. Tuy nhiên, các vi trùng (vi khuẩn) vẫn sẽ có mặt trong phân và họ vẫn có thể truyền bệnh cho người khác.

Nhưng hầu hết người nhiễm shigella thường biểu hiện các triệu chứng. Những triệu chứng có xu hướng xuất hiện trong vòng 1-7 ngày kể từ ngày tiếp xúc với vi khuẩn (ví dụ, uống nước hoặc bị nhiễm bẩn, ăn thức ăn nhiễm bấn). Khoảng thời gian trước khi các triệu chứng xuất hiện thường được gọi là “thời kì ủ bệnh”. Các triệu chứng thường là tiêu chảy ( thường sẽ chứa máu và nhầy – lỵ), đau bụng quặn và sốt nhiệt độ cao (sốt). Các triệu chứng có xu hướng kéo dài trong khoảng 5-7 ngày.

Những triệu chứng có thể nặng ở một số người, đặc biệt người trẻ và người già. Tiêu chảy có thể tồi tệ và dẫn đến thiếu dịch trong cơ thể (mất nước). Bạn nên nhanh chóng tham khảo nhanh chóng ý kiến của bác sĩ nếu bạn nghi ngờ bạn (hoặc con của bạn) đang dần mất nước. Mất nước nhẹ là phổ biến và thường được điều trị đảo ngược dễ dàng bằng cách uống nhiều dịch. Mất nước nặng có thể gây  tử  tư vong nếu không được điều trị một cách nhanh chóng bởi vì các cơ quan của cơ thể bạn cần một lượng dịch nhất định để hoạt động.

Các triệu chứng mất nước ở trẻ em

• Các triệu chứng mất nước ở trẻ em bao gồm tiểu ít, miệng khô, môi và lưỡi khô, ra ít nước mắt khi khóc, mắt trũng, ốm yếu, dễ bị kích thích hoặc thiếu năng lượng (hôn mê).
• Các triệu chứng của mất nước nặng ở trẻ em bao gồm lơ mơ, da nhợt hoặc lốm đốm, lạnh tay hoặc chân, tã khô (tiểu ít) và thở nhanh (nhưng thường nông). Đây là một cấp cứu y tế và việc chăm sóc y tế ngay lập tức là cần thiết.

Mất nước có nhiều khả năng xảy ra ở:

• Trẻ em dưới 1 tuổi (và đặc biệt là ở những trẻ dưới 6 tháng tuổi). Điều này là Bởi vì trẻ sơ sinh không cần phải mất quá nhiều dịch để mất một tỷ lệ đáng kể của tổng số dịch trong cơ thể chúng.
• Trẻ em dưới 1 tuổi, sinh nhẹ cân và không bắt kịp với trọng lượng cần có của chúng.
• Trẻ sơ sinh ngừng bú trong giai đoạn bị bệnh của chúng.
• Bất kì đứa trẻ không uống nhiều khi chúng bị nhiễm shigella.
• Bất kì đứa trẻ bị tiêu chảy nặng và ốm (nôn mửa) – đặc biệt nếu chúng đi cầu 6 hoặc nhiều phân và/ hoặc nôn 3 lần hoặc hơn trong vòng 24 giờ trước đó.

Các triệu chứng mất nước ở người lớn

• Các triệu chứng mất nước ở người lớn bao gồm mệt mỏi, chóng mặt hoặc choáng váng, đau đầu, đau cơ, mắt trũng, tiểu ít, miệng và lưỡi khô, suy nhược và dễ kích thích.
• Các triệu chứng mất nước nặng ở người lớn bao gồm mất sự nhiệt tình (lãnh đạm, thờ ơ), suy nhược, lẫn lộn, nhịp tim nhanh, hôn mê và tiểu rất ít. Đây là một cấp cứu y tế.

Mất nước ở người lớn nhiều khả năng xảy ra ở:

• Người cao tuổi hay gầy yếu.
• Phụ nữ mang thai.
• Người bị tiêu chảy nặng và nôn mửa. Đặc biệt, nếu bạn không thay thế lượng dịch bị mất với đủ dịch.

Chẩn đoán shigella như thế nào?

Shigella thường được chẩn đoán sau khi một mẫu phân phẩn của bạn được gửi đến phòng thí nghiệm để xé nghiệm. Nếu bạn bị viêm dạ dày ruột- một bệnh nhiễm trùng đường ruột- kèm theo máu và nhầy khi tiêu chảy, bạn sẽ thấy một bác sĩ sẽ lấy một mẫu phân của bạn để kiểm tra.

Điều trị shigella ở trẻ em?

Thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh được sử dụng để điều trị nhiễm shigella ở trẻ em. Đây là một trong số ít những lần mà kháng sinh được sử dụng để điều trị nhiễm trùng đường ruột, được gọi là viêm dạ dày ruột. Nó có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm shigella từ con của bạn và cũng có thể giúp làm số ngày mà con của bạn hồi phục nhanh hơn trải qua từ những triệu chứng của chúng.

Kháng sinh thường dùng là ciprofloxacin. Tuy nhiên, kháng sinh có thể thay đổi tùy thuộc vào lời khuyên của bác sĩ dựa trên kết quả xét nghiệm mẫu phân của bạn từ các chuyên gia phòng thí nghiệm.

Bù dịch để tránh mất nước

Bạn cũng nên khuyến khích trẻ uống nhiều nước. Mục đích là để ngăn ngừa thiếu dịch trong cơ thế (mất nước). Dịch bị mất trong khi bị ốm (nôn) và/hoặc tiêu chảy cần được thay thế. Con của bạn có thể tiếp tục chế độ ăn thông thường và thức uống thông thường. Ngoài ra, chúng cũng nên được khuyến khích uống nhiều nước. Tuy nhiên, cần tránh các loại nước ép trái cây hoặc đồ uống có gas vì chúng có thể làm tiêu chảy nặng hơn.

Trẻ em dưới 6 tháng tuổi thường tăng nguy cơ mất nước. Sữa mẹ hoặc thức ăn dặm cần được khuyến khích như bình thường. Bạn có thế thấy rằng nhu cầu ăn của trẻ tăng lên. Bạn có thể được khuyên nên cho uống thêm chất lỏng (thậm chí là nước hoặc thức uống bù dịch) ở giữa các bữa ăn,

Thức uống bù dịch có thể được đề xuất bởi một chuyên gia chăm sóc sức khỏe cho trẻ em có nguy cơ bị mất nước (xem ở trên để biết các đối tượng này). Chúng được làm từ chất dẻo, có sẵn từ các hiệu thuốc và trên toa thuốc. Bạn cần được hướng dẫn về lượng bao nhiêu cần cung cấp. Thức uống bù dịch cung cấp một sự cân bằng hoàn hảo nước, muối và đường. Lượng nhỏ muối và đường giúp nước được hấp thu tốt hơn từ ruột vào cơ thế. Hỗn hợp muối/đường tự làm được sử dụng ở những nước đang phát triển nếu thức uống bù dịch không có sẵn nhưng chúng cần được làm một cách cẩn thận vì quá nhiều muối có thể gây nguy hiểm cho trẻ. Thức uống bù dịch rẻ và sắn có ở Anh, và là phương pháp điều trị tốt nhất cho trẻ.

Nếu con bạn bị nôn, chờ 5-10 phút và sau đó bắt đầu cho uống lại, nhưng chậm hơn (ví dụ, 1 thìa mỗi 2-3 phút). Sử dụng ống tiêm có thể hữu hiệu ở trẻ nhỏ hơn, những trẻ không thể uống từng hớp.

Lưu ý: nếu bạn nghi ngờ trẻ bị mất nước hoặc đang dần mất nước, bạn nên tìm sự tư vấn y tế.

Bù dịch để điều trị mất nước

Nếu trẻ của bạn mất nước nhẹ, điều này có thể được điều trị bằng cách cho chúng uống bù dịch. Bác sĩ hoặc y tá của bạn sẽ tư vấn làm cách nào để làm chúng và lượng bao nhiêu cần cung cấp. Điều này phụ thuộc vào độ tuổi và cân nặng của con bạn. Nếu bạn đang cho con bú, bạn nên tiếp túc cho bú trong thời gian này. Nếu không, không cho con của bạn uống bất kì thức uống khác, trừ khi bác sĩ hay y tá cho phép. Điều quan trọng là con bạn nên được bù dịch trước khi ăn bất kì thức ăn đặc.

Đôi khi một đứa trẻ có thể cần phải được nhập viện điều trị nếu chúng bị mất nước. Điều trị tại bệnh viện thường bao gồm việc đưa ra các giải pháp bù dịch qua một ống đặc biệt gọi là “ống thông mũi-dạ dày”. Ống này đi qua mũi của con bạn, xuống cổ họng và trực tiếp vào dạ dày của chúng. Một phương pháp điều trị thay thế là dịch được đưa trực tiếp vào tĩnh mạch (chuyền dịch tĩnh mạch).

Ăn bình thường khi có thể một lần bất kì mất nước đã được điều trị

Điều chỉnh mất nước là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, nếu con của bạn không bị mất nước (hầu hết các trường hợp), hoặc khi một lần bất kì mất nước đã được điều chỉnh, sau đó nên khuyến khích trẻ để có chế độ ăn bình thường. Đừng “bỏ đói” một đứa trẻ bị nhiễm shigella. Điều này “Bỏ đói”  từng được sử dụng để tư vấn, nhưng bây giờ được biết đến là sai. Vì vậy:

• Trẻ bú mẹ nên tiếp tục bú mẹ nếu chúng muốn. Điều này thường sẽ được thêm vào thức uống bù dịch thêm (được mô tả ở trên).
• Trẻ ăn dặm nên được cho ăn bằng đầy đủ sức ăn bình thường của chúng nếu chúng muốn. Một lần nữa, điều này thường sẽ được thêm vào thức uống bù dich thêm (được mô tả ở trên).
• Trẻ lớn hơn – cung cấp cho chúng một số thực phẩm mỗi bây giờ và sau đó. Tuy nhiên, nếu chúng không muốn ăn, điều này là bình thường. Thức uống là quan trọng nhất, và thực phẩm có thể chờ đợi cho đến khi sự thèm ăn của chúng trở lại.

Các loại thuốc khác thường không cần thiết

Bạn không nên dùng thuốc để ngừng tiêu chảy cho bất kì trẻ dưới 12 tuổi nào. Bởi vì chúng dù nghe có vẻ phù hợp, nhưng không an toàn khi sử dụng cho trẻ em, do các biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra. Ngoài ra, với trẻ trên 12 tuổi nhiễm shigella, cũng không nên dùng các loại thuốc này,. Bởi vì chúng có thể làm cho các triệu chứng tồi tệ hơn. Tuy nhiên, bạn có thể cho uống paracetamol hoặc ibuprofen để giảm bớt sự khó chịu của sốt hoặc đau bụng. Ibuprofen nên được sử dụng thận trọng ở trẻ bị mất nước và paracetamol có thể là lựa chọn tốt hơn trong những trường hợp này.

Probiotics thường không được khuyến cáo cho trẻ bị viêm dạ dày ruột hoặc ngộ độc thức ăn do bất cứ nguyên nhân gì. Điều này có thể thay đổi nếu nghiên cứu tiếp theo cho thấy rằng chúng hữu ích.

Điều trị shigella ở người lớn?

Kháng sinh

Thuốc kháng sinh được sử dụng để điều trị nhiễm shigella ở người lớn. Kháng sinh thường được sử dụng là ciprofloxacin. Tuy nhiên, kháng sinh có thể thay đổi tùy thuộc vào lời khuyên của bác sĩ dựa trên kết quả xét nghiệm mẫu phân của bạn từ các chuyên gia phòng thí nghiệm.

Dịch- uống nhiều

Mục đích là để ngăn ngừa sự thiếu dịch trong cơ thể (mất nước), hoặc để điều trị mất nước nếu nó tiến triển. (Lưu ý: nếu bạn nghi ngờ mình bị mất nước, bạn cần liên hệ với bác sĩ.)

• Như một hướng dẫn sơ lược, uống ít nhất 200ml sau mỗi lần tiêu chảy (sau mỗi lần đi cầu phân lỏng).
• Dịch bồi phụ này là để bổ sung những thứ bạn thường uống. Ví dụ, một người lớn thông thường sẽ uống khoảng 2 lít nước một ngày, nhưng nhiều hơn ở những nước có khí hậu nóng. Ở trên “200ml sau mỗi lần tiêu chảy” là để bổ sung thêm vào lượng nước thông thường (2 lít nước một ngày) mà bạn sẽ uống.
• Nếu bạn đang bị ốm (nôn mửa), chờ 5-10 phút và sau đó bắt đầu uống một lần nữa, nhưng chậm hơn. Ví dụ, một ngụm mỗi 2-3 phút, nhưng phải đảm bảo đủ số lượng nước đưa vào như mô tả ở trên.
• Bạn sẽ cần phải uống nhiều nước hơn nếu bạn bị mất nước. Một Bác sĩ sẽ tư vấn lượng nước cần thiết để uống nếu bạn bị mất nước.

Đối với hầu hết người lớn, dịch uống để giữ nước nên bao gồm nước, nước trái cây và súp. Tốt nhất là không có đồ uống có chứa nhiều đường, chẳng hạn như cola hoặc nước có ga pop, vì đôi khi chúng có thể làm tiêu chảy nặng hơn.

Thức uống bù dịch được khuyến cáo ở những người ốm yếu, hoặc trên 60 tuổi, hoặc những người có vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Chúng được làm từ chất dẻo mà bạn có thể mua từ các hiệu thuốc. (Các gói cũng có sẵn trên toa thuốc.) Bạn cho các thành phần chứa trong gói với nước. Thức uống bù dịch cung cấp một sự cân bằng tốt nước, muối và đường. Lượng nhỏ đường và muối giúp nước được hấp thu tốt hơn từ ruột vào cơ thể. Chúng không ngừng hoặc giảm tiêu chảy.  Với trẻ em không sử dụng thức uống có muối / đường sản tự làm, bởi vì lượng muối và đường cần phải là chính xác.

Ăn càng như bình thường càng tốt

Điều này được dùng để được tư vấn Để ‘bỏ đói’ trong một thời gian nếu bạn đã bị nhiễm trùng đường ruột  từngđược dùng để được tư vấn, được gọi là viêm dạ dày ruột. Tuy nhiên, bây giờ bạn được khuyên nên ăn, bữa ăn nhẹ nếu bạn có thể. Tùy thuộc vào sự thèm ăn của bạn. Bạn có không thể cảm thấy không muốn ăn và hầu hết người lớn có thể sống mà không ăn trong một vài ngày. Ăn ngay khi bạn có thể nhưng tiếp tục không ngừng uống nước rượu. Nếu bạn cảm thấy muốn ăn, tránh thức ăn béo, thức ăn cay hay đặc. Thức ăn tinh bột như bánh mì và gạo là thức ăn tốt để thử ăn thử.

Thuốc khác

Thuốc trị tiêu chảy không nên được sử dụng nếu bạn đã xác nhận nhiễm shigella hoặc nếu bạn đang đi cầu ra máu và nhầy. Paracetamol hay ibuprofen có ích để giảm sốt, đau đầu hoặc quặn bụng.

Lưu ý : nếu bạn đang được điều trị nhiễm shigella và tình trạng của bạn không cải thiện trong vòng 48 giờ, hoặc nếu tình trạng của bạn nặng hơn, bạn nên liên hệ với bác sĩ của bạn hoặc sắp xếp để xem xét khám y tế khẩn cấp khi cần thiết. Bạn cũng nên khẩn trương đi khám bác sĩ:

• Nếu bạn phát triển trở nên nôn mửa dữ dội.
• Nếu bạn đang lo lắng rằng bạn có thể bị mất nước, hoặc đang dần mất nước.
• Nếu bạn sốt cao dai dẳng.
• Nếu bạn xuất hiện đầy bụng.
• Nếu bạn thấy xuất hiện máu trong phân.

Điều này cũng áp dụng tương tự cho trẻ của bạn.

Ngăn ngừa sự lây nhiễm shigella cho người khác

Nếu bạn (hoặc con của bạn) nhiễm shigella, điều sau đây được khuyến cáo để ngăn chặn sự lây lan nhiễm trùng cho người khác:

• Rửa tay thật kỹ sau khi đi vệ sinh. Lý tưởng nhất, sử dụng xà phòng dạng dung dịch trong nước ấm, nhưng hoặc có bất cứ xà phòng nào vẫn là tốt hơn không. Lau khô đúng cách sau khi rửa. Nếu con của bạn mặc tã lót, đặc biệt rửa tay cẩn thận sau khi thay tã và trước khi chuẩn bị, phục vụ, hoặc ăn thức ăn.
• Nếu phải sử dụng bô, đeo găng tay khi bạn vệ sinh nó, vứt bỏ các chất thải vào nhà vệ sinh, sau đó rửa bô bằng nước nóng và xà bông và để nó khô.
• Không dùng chung khăn tắm và vải flannel.
• Không chuẩn bị hoặc phục vụ thức ăn cho những người khác.
• Nếu quần áo hoặc chăn mền được bẩn, đầu tiên loại bỏ bất kỳ phân (phân) vào nhà vệ sinh. Sau đó rửa trong một rửa riêng biệt ở nhiệt độ càng cao càng tốt.
• Thường xuyên làm sạch bằng chất tẩy uế nhà vệ sinh mà bạn sử dụng. với nước nóng và chất tẩy rửa, lau tay cầm, chỗ vệ sinh, vòi tắm, các bề mặt và tay nắm cửa ít nhất một lần một ngày. Giữ một miếng vải chỉ để làm sạch nhà vệ sinh (hoặc sử dụng một lần rồi bỏ mỗi lần).
• Nghỉ việc, trường học, đại học, vv, cho đến khi ít nhất 48 giờ sau khi lần cuối cùng của tiêu chảy hoặc bị ốm (buồn nôn). Tránh tiếp xúc với người khác càng ít nhiều càng tốt trong thời gian này.
• Xử lý thức ăn: nếu bạn làm việc liên quan đến thức ăn và bạn xuất hiện triệu chứng tiêu chảy hoặc nôn mửa, bạn phải thông báo cho ông chủ của bạn và ngay lập tức rời khỏi khu vực xử lý thực phẩm. Nếu tình trạng nhiễm shigella được xác nhận, bạn nên thông báo cho ông chủ của mình và tránh xa công việc cho đến khi bác sĩ tư vấn cho biết bạn đã an toàn để quay trở lại làm việc.

Nếu bạn bị nhiễm shigella và bạn tiếp xúc với các nhóm người dễ bị lây nhiễm như người già, người gầy yếu hoặc trẻ em, bạn nên thông báo cho ông chủ. Bác sĩ cũng có nhiệm vụ báo cáo tình trạng nhiễm shigella đến cơ quan y tế công cộng ở địa phương

Biến chứng có thể xảy ra?

• Thiếu dịch (mất nước) và muối (chất điện giải) mất cân bằng trong cơ thể. Đây là biến chứng thường gặp nhất. Nó xảy ra nếu lượng nước và lượng muối bị mất trong phân của bạn hoặc khi bạn đang bị ốm (nôn mửa), không được bù lại bằng việc uống nước đầy đủ. Nếu bạn có thể chủ ý để ý uống nhiều nước thì việc mất nước là không thể xảy ra, hoặc có thể chỉ là nhẹ, và sẽ sớm hồi phục khi bạn uống nước. Mất nước nặng có thể dẫn đến tụt huyết áp. Điều này có thể gây giảm lưu lượng máu đến các cơ quan quan trọng của bạn. Nếu mất nước không được điều trị, suy thận cũng có thể xảy ra. Một số người bị mất nước nặng cần một ‘nhỏ giọt’ của dịch chuyền trực tiếp vào tĩnh mạch. Điều này đòi hỏi thì cần phải nhập viện.
• Biến chứng phản ứng. Mặc dù khả năng này rất hiếm khi xảy ra Hiếm khi, các bộ phận khác của cơ thể của bạn có thể “phản ứng” với nhiễm shigella trong đường ruột. Điều này có thể gây ra các triệu chứng như viêm khớp, viêm da và viêm mắt (hoặc viêm kết mạc hoặc viêm màng bồ đào).
• Hội chứng tăng urê máu tan máu. Đây là một tình trạng nghiêm trọng, với triệu chứng nơi có thiếu máu, một số lượng tiểu cầu thấp trong máu và suy thận. Nó có thể là do các chất độc (độc tố) được sản xuất bởi một số loại vi khuẩn shigella. Điều này xảy ra phổ biến hơn ở trẻ em. Nếu được phát hiện và điều trị, hầu hết hồi phục tốt.
• Hội chứng ruột kích thích đôi khi được kích hoạt bởi sự nhiễm shigella.
• Không dung nạp Lactose đôi khi có thể xảy ra trong một khoảng thời gian sau khi nhiễm trùng ruột (viêm dạ dày ruột) do shigella. Điều này được gọi là ‘thứ’ hoặc ‘mua’  bệnh không dung nạp lactose thứ cấp. Ruột của bạn có thể bị hư hỏng do giai đoạn của viêm dạ dày ruột. Điều này dẫn đến thiếu một loại enzyme gọi là lactase, cần thiết để giúp cơ thể tiêu hóa đường trong sữa, gọi là lactose. Không dung nạp lactose dẫn đến đầy hơi, đau bụng, và đi cầu phân lỏng sau khi uống sữa. Tình trạng này trở nên tốt hơn khi hết nhiễm trùng và niêm mạc ruột lành. Xảy ra phổ biến hơn ở trẻ em.
• Giảm hiệu quả tác dụng của một số loại thuốc. Trong bất kỳ giai đoạn của viêm dạ dày ruột, một số loại thuốc mà bạn có thể sử dụng cho tình trạng hoặc các lý do khác có thể không có hiệu quả. Điều này là bởi vì tiêu chảy và / hoặc đang bị ổm (nôn mửa) nghĩa làm giảm một lượng các loại thuốc được hấp thụ vào cơ thể của bạn. Ví dụ như là thuốc động kinh, đái tháo đường và các biện pháp tránh thai. Nói chuyện với bác sĩ hoặc y tá của bạn nếu bạn không chắc chắn phải làm gì nếu bạn đang sử dụng các loại thuốc khác và có tình trạng viêm dạ dày ruột.

Shigella có thể được ngăn chặn?

Nói chung, vệ sinh tốt là điều cần thiết để ngăn chặn sự lan truyền của nhiều bệnh nhiễm trùng cho người khác và làm giảm cơ hội lây nhiễm từ người khác. Rửa tay là điều quan trọng nhất mà bạn và con của bạn có thể làm. Đặc biệt, luôn luôn rửa tay và lau khô kỹ lưỡng, và dạy cho trẻ để rửa và lau khô chúng:

• Sau khi đi vệ sinh (và sau khi thay tã hoặc giúp đỡ một đứa trẻ lớn hơn để đi vệ sinh).
• Trước khi chuẩn bị hoặc chạm vào thức ăn hoặc thức uống.
• Trước khi ăn.

Nếu bạn hút thuốc, bạn cũng nên rửa tay trước khi hút thuốc. Các biện pháp đơn giản rửa và lau khô tay thường xuyên và đúng cách được biết đến tạo ra một sự khác biệt lớn của nguy cơ phát triển nhiều bệnh nhiễm trùng.

Thêm vào đó, khi đi du lịch đến các vùng có điều kiện vệ sinh kém, bạn nên tránh ăn hoặc uống sau đây để giups làm giảm nguy cơ bị nhiễm trùng shigella. Điều này là do shigella thường bị nhiễm bằng việc uống nước nhiễm bẩn hoặc ăn thực phẩm sẵn có sử dùng nước nhiễm bẩn. Tránh:

• Nước máy
• Kem
• Đá khối
• Động vật có vỏ
• Trứng
• Salad
• Thịt sống hoặc nấu chưa chín
• Trái cây mà đã được bóc vỏ
• Mayonnaise hoặc nước sốt

Nước uống đóng chai, trà, cà phê và rượu được cho là an toàn để uống.

Những người đàn ông có quan hệ tình dục với nam giới nên rửa tay sau khi chạm vào hậu môn của bạn tình hoặc tiếp xúc với bao cao su đã sử dụng trong quan hệ tình dục qua đường hậu môn. Quan hệ miệng-hậu môn rất dễ có nguy cơ cao nhiễm và nên tránh.

Các nghiên cứu đang được tiến hành trên toàn thế giới, tập trung việc phát triển một loại vắc-xin có thể ngăn ngừa nhiễm trùng shigella.

Xem thêm bài Nhiễm trùng shigella – lỵ trực trùng của BS. Huỳnh Bá Tín

Tài liệu tham khảo

http://www.patient.co.uk/health/dysentery-and-shigella