Hướng dẫn cho các bậc cha mẹ: Các loại ung thư thời thơ ấu

Biên dịch: Nguyễn Khởi Quân

Hiệu đính: Ths.Bs. Phạm Võ Phương Thảo, Lê Hà Cảnh Châu

“Hiểu thêm về loại ung thư chính xác mà con bạn mắc phải và cách chữa trị bệnh. Một số hoặc thậm chí rất nhiều thứ bạn từng nghe về ung thư sẽ không áp dụng được cho con bạn. Chúng tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi biết được các biện pháp điều trị có thể giúp gì cho con tôi.”

Phần này cung cấp thông tin chung về ung thư thời thơ ấu. Dưới đây là một số điểm cần lưu ý khi bạn muốn tìm hiểu thêm.

Một số điểm cần lưu ý

Ung thư là một nhóm gồm nhiều bệnh liên quan, không phải là một bệnh. Từ “ung thư” được dùng để mô tả một nhóm bệnh trong đó các tế bào bất thường phân chia một cách mất kiểm soát, xâm lấn các mô xung quanh và lan sang các bộ phận khác của cơ thể qua đường máu và hệ bạch huyết.

Ung thư ở trẻ em khác so với ung thư ở người lớn. Có sự khác nhau về bộ phận cơ thể thường xảy ra ung thư giữa trẻ em và người lớn. Ung thư thời thơ ấu phổ biến nhất là bệnh bạch cầu cấp, u não, các u thần kinh trung ương khác và u lympho. Chúng chiếm hơn một nửa số ca bệnh ung thư được chẩn đoán ở trẻ em, trong khi đó ở người trưởng thành chúng chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ.

Nguyên nhân gây ung thư ở trẻ em chưa được hiểu rõ. Mặc dù một số ít trường hợp ung thư thời thơ ấu là do bất thường di truyền, nguyên nhân của hầu hết ung thư thời thơ ấu chưa được biết đến.

Trẻ em ở mọi lứa tuổi, chủng tộc, và nền tảng kinh tế đều có thể bị ung thư.

Nhiều trẻ em sống sót sau ung thư hơn nhờ những phương pháp điều trị mới tốt hơn. Hiện nay, hơn 80% trẻ em và thanh thiếu niên (dưới 20 tuổi) sống được thêm ít nhất 5 năm sau thời điểm được chẩn đoán ung thư. Tuy nhiên, tỷ lệ sống sót của một số loại ung thư thời thơ ấu vẫn còn khá thấp. Phần lớn các cải thiện trong tỷ lệ sống sót ung thư trẻ em đến từ các thử nghiệm lâm sàng đã và đang diễn ra trong bốn thập kỷ qua.

Các nhóm chuyên gia điều trị cho trẻ em bị ung thư thường làm việc ở các bệnh viện trường đại học hoặc bệnh viện cho trẻ em là thành viên của Nhóm Ung thư Trẻ em.

Ung thư thời thơ ấu

Các loại ung thư phổ biến nhất ở trẻ em bao gồm:

• Ung thư não Các khối u não và tủy sống có nguồn gốc từ các mô của não và tủy sống. Bộ não và tủy sống tạo nên hệ thống thần kinh trung ương.
• Các khối u tế bào mầm thường bắt đầu từ tinh hoàn hoặc buồng trứng, mặc dù chúng có thể hình thành ở hầu như bất cứ nơi nào trong cơ thể. Loại này bao gồm:
  • Các khối u tế bào mầm ngoại sọ (khối u hình thành bên ngoài não)
  • Khối u tế bào mầm hệ thần kinh trung ương
• Bệnh bạch cầu cấp bắt đầu từ mô tạo máu của tủy xương. Bao gồm các loại:
  • Bệnh bạch cầu cấp dòng lympho
  • Bệnh bạch cầu cấp dòng tuỷ
  • Ung thư lympho bắt đầu từ hệ bạch huyết, một phần của hệ thống miễn dịch cơ thể. Có 2 loại:
  • Ung thư lympho Hodgkin
  • Ung thư lympho không Hodgkin
• U nguyên bào thần kinh hình thành trong các mô thần kinh ở cổ, tủy sống hoặc tuyến thượng thận.
• Sarcome là ung thư hình thành trong xương, cơ hoặc các mô mềm. Bao gồm:
  • Sarcome Ewing hình thành trong xương hoặc mô mềm
  • Sarcome xương hình thành từ trong xương
  • Sarcome mô mềm hình thành trong cơ, mỡ, mô xơ, mạch máu hay các mô đệm của cơ thể
  • Sarcome cơ vân là phổ biến nhất trong các loại sarcome mô mềm ở trẻ em, nó hình thành từ mô cơ.
• Khối u Wilms và khối u thận trẻ em khác
  • U Wilms khởi phát nguồn gốc từ thận.

Một số loại ung thư thời thơ ấu khác

Để biết thông tin chi tiết về những bệnh trên và các bệnh ung thư thời thơ ấu khác, hãy xem Tóm tắt điều trị Ung thư Nhi khoa. Mỗi bản tóm tắt bao gồm thông tin về các dấu hiệu của những loại ung thư đặc biệt, xét nghiệm có thể dùng để chẩn đoán và các lựa chọn điều trị.

Tài nguyên liên quan

• Danh sách tóm tắt theo bảng chữ cái của Tóm tắt điều trị ung thư Nhi khoa
• Ung thư trẻ em

Vài thông tin về ung thư

Tế bào bình thường phát triển và phân chia theo một quá trình được kiểm soát chặt chẽ. Cơ thể chỉ tạo ra nhiều tế bào hơn khi nó thực sự cần. Khi các tế bào bình thường già đi hoặc bị hư hỏng, chúng chết đi và được thay thế bằng các tế bào bình thường mới.

Tế bào phát triển và phân chia không kiểm soát (ung thư). Ví dụ, nhiều tế bào mới được tạo ra ngay cả khi cơ thể không cần đến chúng, và các tế bào già hoặc hư hỏng lại không chết đi. Các tế bào ung thư có thể xâm lấn, phá hỏng các mô gần đó và lan sang các bộ phận khác của cơ thể. Sự lây lan ung thư từ nơi này sang nơi khác của cơ thể được gọi là di căn.