Hoại tử mỡ tuyến vú

Định nghĩa hoại tử mỡ tuyến vú

Hoại tử mỡ tuyến vú là một bệnh lý lành tính (không phải ung thư) phát triển phổ biến sau một tổn thương hoặc chấn thương đến nhu mô tuyến vú.

Một khối bất thường có thể hình thành nếu một khu vực mô mỡ tuyến vú bị thương tổn (trong quá trình sinh thiết hoặc phẫu thuật vú).

Hoại tử là một thuật ngữ y khoa mô tả các mô bị thương tổn hoặc mô chết, có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trong tuyến vú, có thể gặp ở phụ nữ trong bất kỳ lứa tuổi nào (hiếm gặp ở nam giới).

Hoại tử mỡ không làm tăng nguy cơ phát triển ung thư vú ở phụ nữ.

Nguyên nhân gây hoại tử mỡ tuyến vú

Hoại tử mỡ có thể do bất kỳ loại tổn thương tuyến vú nào gây ra, có thể do một số nguyên nhân sau đây:

• Sinh thiết vú
• Phẫu thuật vú (phẩu thuật bảo tồn, phẫu thuật thu nhỏ vú, phẫu thuật tái tạo vú hoặc phẫu thuật thẩm mỹ làm tăng kích cỡ vú)
• Nâng ngực bằng mỡ tự thân (mỡ được lấy ra từ một phần khác của cơ thể và được cấy vào tuyến vú) để cải thiện hình dạng vú sau phẫu thuật
• Di chứng hoặc tổn thương do tai nạn

Hoại tử mỡ thường phát triển sau phẫu thuật hoặc tổn thương vú. Tuy nhiên, đôi khi hoại tử mỡ phát triển mà không liên quan đến bất kỳ yếu tố tổn thương hay chấn thương nào.

Triệu chứng

Vùng hoại tử mỡ có thể sẽ có cảm giác như những khối u nhỏ, cứng, tròn, thường không đau, nhưng ở một số người có thể sẽ nhạy cảm và hơi đau.

Da xung quanh khối u có thể dày lên, đỏ, bầm tím hoặc thỉnh thoảng bị lõm xuống (đôi khi hoạt tử mỡ có thể kéo tụt núm vú vào trong).

Chẩn đoán

Hoại tử mỡ thường được phát hiện như một khối u trong vú. Đôi khi, hoại tử mỡ được phát hiện trong lúc sàng lọc vú thường quy (chụp X-quang vú).

Khi đến khám vì xuất hiện khối u ở vú, bệnh nhân sẽ được khám và điều trị bởi các bác sĩ chuyên khoa vú.

Sau khi thăm khám, bệnh nhân có thể được bác sĩ chỉ định làm một hoặc nhiều xét nghiệm sau:

• Chụp nhũ ảnh (chụp X quang vú)
• Siêu âm (dùng sóng âm tạo nên hình ảnh)
• Sinh thiết lõi (sử dụng một kim rỗng lấy một hoặc một vài mẫu mô nhỏ, quan sát mẫu mô dưới kinh hiển vi)
• Chọc hút kim nhỏ – FNA (sử dụng một kim nhỏ và ống xi lanh để lấy một mẫu tế bào, sau đó quan sát mẫu dưới kính hiển vi)

Đôi khi trên phim X-quang hoặc hình ảnh của các phương pháp chuẩn đoán khác, hoại tử mỡ có thể tương tự với ung thư vú.

Nếu phim X-quang hoặc siêu âm cho thấy tổn thương hoại tử mỡ rõ ràng, thì không cần thực hiện thêm các xét nghiệm khác. Còn nếu có nghi ngờ về phim X-quang hoặc siêu âm thì bác sĩ có thể chỉ định thực hiện thêm sinh thiết để xác định.

Chụp X-quang ít được chỉ định ở phụ nữ dưới 40 tuổi (mô vú của phụ nữ trẻ dày đặc hơn làm cho hình ảnh X-quang khó quan sát), tuy nhiên đôi khi cũng có thể hỗ trợ chẩn đoán.

Điều trị

Không cần điều trị

Hoại tử mỡ không gây hại đến sức khỏe nên thường không cần điều trị hay theo dõi. Trong hầu hết các trường hợp cơ thể sẽ tự phân hủy khối hoại tử mỡ theo thời gian (có thể mất vài tháng).

Tuy nhiên, nếu khối hoại tử mỡ phát triển lớn hơn hoặc bệnh nhân cảm thấy bất kỳ thay đổi bất thường nào ở tuyến vú thì nên gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị.

Phẫu thuật

Thường bác sĩ sẽ khuyên bệnh nhân không nên phẫu thuật vì đôi khi có thể gây phát triển thêm hoại tử mỡ.

Bác sĩ cân nhắc phẫu thuật trong các trường hợp sau:

• Sinh thiết không cho ra đủ thông tin để chẩn đoán xác định hoại tử mỡ
• Khối hoại tử mỡ gây khó chịu hoặc đau
• Khối u hoặc khu vực khối u hoại tử không tự mất đi hoặc có xu hướng to lên

Nếu bệnh nhân cần phẫu thuật, bệnh nhân thường được chỉ định sinh thiết cắt bỏ khối u. Đây là một phẫu thuật để loại bỏ vùng mô chết hoặc mô đã bị tổn thương, có thể được thực hiện dưới hình thức gây tê cục bộ hoặc gây mê toàn thân. Phẫu thuật sẽ để lại vết sẹo nhỏ, thường sẽ mờ đi theo thời gian.

Một số bệnh nhân được chỉ định sinh thiết vú có hỗ trợ thiết bị hút chân không để loại bỏ hoại tử mỡ. Sau khi gây tê cục bộ, rạch một vết nhỏ trên da, sau đó sử dụng một đầu dò rỗng nối với dụng cụ hút chân không luồn qua vết mổ. Dưới sự trợ giúp của siêu âm hoặc phim X-quang dẫn đường, mô vú được hút qua đầu dò bởi chân không vào một khoang rỗng cho đến khi vùng hoại tử mỡ được loại bỏ. Phương pháp phẫu thuật này không cần thủ thuật gây mê toàn thân.

Sau khi đã sinh thiết, mô lấy ra được gửi tới phòng xét nghiệm và quan sát dưới kính hiển vi.

Nếu hoại tử mỡ làm cho bệnh nhân khó chịu nhưng bệnh nhân không mong muốn phẫu thuật để loại bỏ thì bác sĩ có thể gợi ý điều trị bằng thuốc giảm đau như paracetamol hoặc thuốc kháng viêm như ibuprofen.

Đôi khi bên trong khu vực hoại tử mỡ, mô bị thương tổn có thể hình thành một nang có chứa chất lỏng dạng dầu (nang dầu). Nang vú thường không cần điều trị hoặc theo dõi, thông thường nang sẽ tự biến mất nên không cần lo lắng. Nếu nang to hoặc gây khó chịu, bác sĩ điều trị có thể dùng kim nhỏ và xi-lanh để hút dịch.

Nguy cơ ung thư vú

Hoại tử mỡ không làm tăng nguy cơ phát triển ung thư vú.

Một số người nghĩ rằng hoại tử mỡ có thể “biến thành” ung thư vú, nhưng không có bằng chứng chứng minh điều này.

Tuy nhiên, bệnh nhân nên hiểu về vú và tái khám nếu nhận thấy bất kỳ thay đổi bất thường nào ở vú bất kể thời gian nào sau khi được chẩn đoán hoại tử mỡ tuyến vú.

Tài liệu tham khảo

Fat necrosis